— Ara öğünlere zaman ayırın… Gün içinde yaşanan koşturmaca ve yoğun tempo, kan şekerinin her 3 saatte bir düşmesine neden olur. Kan şekerinde yaşanan düşüklük, kişinin odaklanma sorunu yaşamasına ve kendini bitkin hissetmesine neden olur. Bu nedenle ofiste/okulda/toplantıda yapacağınız ufak ara öğünler iş hayatının temposuna daha kolay ayak uydurmanızı sağlar. Kutu süt ve 4–5 kuru kayısı, 1 adet yağsız kepekli-peynirli tost, 1 kutu meyveli yoğurt, 1 küçük boy armut veya elma, 2–3 adet kepekli bisküvi veya grisini kendinizi enerjik hissetmenizi sağlamakla kalmaz, bir sonraki öğünde çok yemenize engel olarak beden imajınızı da korumanızı sağlar.

— Vücudunuzda sıvı dengesini koruyun… Yeterli sıvı tüketimi, bilişsel ve fiziksel performansınızı korumak açısından oldukça önemlidir. Vücudun susuz kalması öncelikle dikkat eksikliğine ve bitkinliğine susuzluk arttığında ise baş ağrılarına ve aşırı yorgunluğa neden olabilir. Bu nedenle günlük yeterli miktarda sıvıyı tüketmeniz gerekir. Yetişkin bir kişinin günde 1,5–2 litre sıvı tüketmesi yeterlidir. Ofiste veya okul kantinlerinde sıkça tüketilen demli çayların ve yoğun kahvelerin su yerine geçmediğini unutmamak gerekir. Şekersiz bitki çaylarını, doğal maden sularını –yüksek tansiyonunuz yoksa- ve ayran gibi su içeriği yüksek kalorisi düşük içecekleri su yerine sayabilirsiniz. Kafeinli içeceklerin aşırı tüketiminin vücuttan su atımını arttıracağını unutmayınız.

—   Barsak sağlığı performans için önemlidir… Barsaklar hayati önem taşısa da, genellikle pek hatırlamadığımız organlarımızdır. Tabi bizi rahatsız etmedikleri sürece… Özellikle oturarak çalışıyorsanız yani hareketsizseniz bir de beslenmenize gerekli özeni göstermiyorsanız kabızlık sorunu çekmeniz işten bile değildir. Kabızlık uzun süre devam ettiğinde karnınızda şişkinlik yaratarak vücudunuzda gereksiz su –ödem- tutarak kendinizi bitkin ve rahatsız hissetmenize yol açabilir. Barsak sağlığınızı korumak için elinizden geleni yapmalısınız. İlk yapmanız gereken hareketliliğinizi arttırmak adına rahat otobüslerden ve ofis kapısına en yakın otopark alanından vazgeçmeniz. Bunun dışında günlük lif tüketiminizi arttırmanız gerekir. Beyaz ekmek yerine tam tahıl ekmeklerini tercih etmeye, bol sıvı almaya, salata, sebze yemeği ve meyve tüketiminizi arttırmaya özen göstermenin zamanı geldi de geçiyor bile… Barsakta yaşayan yararlı bakterilerin sayısını arttırmak için piyasadaki probiyotik ürünleri de deneyebilirsiniz.

—   Yüksek glisemik indeksten kaçının… Bazı besinler kan şekerini hızlı yükseltip hızlı düşürürken, bazıları kan şekerinin daha uzun süre stabil yani dengede kalmasını sağlar. Beyaz şeker ve beyaz şeker içeren besinler, beyaz ekmek, sıcak patates yemekleri gibi bazı besinler yüksek glisemik indekslidir yani kan şekerinizi bir anda tavan daha sonra da bir anda taban yapabilirler. Bu etki size performans kaybı olarak geri döner çünkü düşük kan şekeri halsizlik, bitkinlik ve stres ölçeğinin artmasına neden olur. Ayrıca yüksek glisemik indeksli besinlerin, karın bölgesindeki yağ dokusunun artmasına neden olduğu da bilinmektedir. Yani kişisel imajınızı da olumsuz etkileyebilir. Bu nedenlerle beyaz şeker tüketimini minimuma indirmeye, öğünlerin glisemik indeksini azaltmak için öğünlerle birlikte süt, yoğurt, peynir ve yağsız et gibi protein kaynakları tüketmeye, salatanıza sirke eklemeye, ekmeklerinizi tam tahıl ekmeği olarak tüketmeye dikkat etmeniz gerekir.

KARİYER BASAMAKLARINI HIZLI ÇIKAN MÖNÜ ÖRNEĞİ

KAHVALTI: 2 dilim yarım yağlı peynir

2 dilim çavdar ekmeği

Söğüş mevsim sebzeleri

1 su bardağı %100 meyve suyu

KUŞLUK: 1 kutu az yağlı süt ile yapılmış nescafe + 2 kuru kayısı

ÖĞLEN: Izgara yağsız et veya derisiz tavuk

4 yemek kaşığı sossuz makarna veya 1 kase çorba

Bol yeşil salata (az zeytinyağlı, limonlu, sirkeli)

1 küçük kutu ayran veya salataya ilave edilecek 1 dilim peynir

İKİNDİ: 1 adet yağsız tam tahıl ekmeğine yapılmış tost veya

2–3 adet kepekli grisini ve 1 adet light karper

AKŞAM: 1 porsiyon az yağlı sebze yemeği

2 ince dilim tam tahıl ekmeği

1 kutu probiyotik yoğurt

Bol yeşil salata (az zeytinyağlı, limonlu, sirkeli)

GECE: 1–2 porsiyon taze meyve

(Not: Sağlıklı yetişkin bir erkeğin ihtiyaçları düşünülerek hazırlanmış örnek bir menü olup, kronik hastalığı olanlar, ağır egzersiz yapanlar vs. gibi durumlar için örnek teşkil etmez. Beslenme programının kişiye özel düzenlenmesi gerektiği unutulmamalıdır.)

Beslenme Stratejiniz, TUTAR’LI olsun!

Diyetisyen Gizem TUTAR – Yaşam Koçu

TUTAR’LI DİYET Beslenme Danışmanlık&Yaşam Koçluğu

www.e-diyetisyen.com

www.tutarlidiyet.com

Karma felsefesi, “her sebebin bir sonucu olacaktır” ilkesi ile kısaca açıklanabilir. İnsan hayatında da birçok konu sebep-sonuç ilişkisi içerisindedir. Kişinin sağlığı da kişinin davranışları ile yakından ilişkidedir ve her davranışın sağlık üzerinde bir de sonucu vardır. Kişinin beslenme tarzı için de aynı kural geçerlidir. Yani beslenmenizde de “ne ekerseniz onu biçersiniz” ve her besin seçimi davranışınızın, sağlığınız üzerinde bir sonucu olacaktır.

Sağlığın korunması ve geliştirilmesi ve yaşam kalitesinin yüksek olması, birçok faktörden etkilenmektedir ve bunların başında beslenme alışkanlıkları gelir. Sağlıklı beslenme alışkanlıklarının sürdürülmesi; obezite, şeker, kalp-damar, yüksek tansiyon ve kanser gibi birçok kronik hastalığın oluşma riskini %20-45 oranında azaltır. Ayrıca sağlıklı beslenme, yaşam süresini uzatmakla kalmaz, metabolik yaşın gerçek vücut yaşının altında kalmasına destek olur.

Beslenmede “Karma” felsefesinin temel ilkesi beslenme tarzında çeşitlilik sağlamaktır. Diğer bir deyişle, tüm temel besin gruplarının her gün düzenli ve dengeli biçimde tüketilmesidir. Besinler temel olarak dört ana grupta toplanmıştır. Bunlar süt ve süt ürünleri; et ve et çeşitleri; sebze-meyveler ve tahıl ürünleridir.

Beslenmede “Karma” Felsefesi Nasıl Uygulanabilir?

-          Süt ve süt ürünleri grubu: Süt, yoğurt, ayran ve kefir gibi besinlerin bulunduğu bu gruptan günde 1-2 porsiyon tercih edilmesi ile karma felsefesinin ilk basamağı tamamlanmış olur. Süt ve süt ürünleri, içerdikleri protein, kalsiyum ve çeşitli vitaminler ile kemik ve kas sağlığının korunmasında etkilidirler.

-          Et ve et çeşitleri: Et, tavuk, balık, yumurta gibi besinlerin günde en az 3 porsiyon olarak tüketilmesi sağlıklı bir yaşamın anahtar noktalarından biridir. Bu besin grubunda bulunan kaliteli proteinler, vücudumuzun fonksiyonlarını düzenli bir şekilde gerçekleştirmesini sağlar. B12 vitamini sadece süt ve et grubunda yer alan besinlerde bulunur ve bu vitamin hafıza fonksiyonlarımız açısından çok önemlidir. Eksikliğinde sadece B12 vitaminine bağlı anemi oluşmakla kalmaz aynı zamanda ciddi unutkanlık problemleri ortaya çıkabilir.

-          Sebze ve meyveler: İçerdikleri vitamin, mineral ve antioksidan öğeler ile, vücudun ürettiği veya vücuda çevresel yollar ile giren toksik öğelerin uzaklaştırılmasını sağlarlar. Özellikle barsak sağlığının korunmasında ve yaşlanma sürecinin yavaşlamasında etkilidirler. Dünya’daki sağlık otoriteleri günde 5-9 porsiyon meyve ve sebze tüketilmesini önermektedirler. Sebze ve meyveler içerisinde de “karma” felsefesi uygulanmalıdır. Sürekli tek çeşit sebze veya meyve seçilmemelidir. Sofralar, sebze ve meyve açısından bir gökkuşağı gibi rengarenk olmalıdır.

-          Tahıl ve tahıl ürünleri grubu: Ekmek, pirinç, makarna, bulgur gibi besinlerin bulunduğu bu grup genelde şişmanlatır diye karalanan gruptur. Karbonhidrat içeren tahıl ve tahıl ürünleri olmadan, sağlığı korumak mümkün olamaz. Çünkü tahıl ürünleri, vücudun ana enerji kaynağıdır ayrıca metabolizmanın düzgün çalışmasını sağlayan B vitaminlerinden zengindir. Kişinin özelliklerine göre günde 3-8 porsiyon tahıl ürünü tüketilmelidir.

BESLENMEDE “KARMA” FELSEFESİNİ UYGULARKEN;

-          Süt ve süt ürünlerinin, az yağlı veya yağsız olanlarının tercih edilmesi, günlük kolesterol alımının azalmasına yardımcı olur.

-          Sanıldığının aksine kırmızı et düşman değildir. Kırmızı etin üzerindeki doymuş yağlar düşmandır. Bu nedenle yağsız kırmızı et veya kıyma tercih edilmelidir.

-          Tavuk ve hindinin derisinin tüketilmesi, kalp-damar sağlığı açısından uygun değildir.

-          Balık, en sağlıklı besinlerden biridir. İçerdiği omega-3 yağ asitleri, bağışıklık sisteminin düzgün çalışmasına, hafızanın güçlenmesine ve eklem sağlığının korunmasına yardımcı olur. Haftada 2-3 kez balık tüketilmelidir. Deniz balıklarının tercih edilmesi daha sağlıklıdır. Fakat köpekbalığı ve uskumru gibi derin sularda uzun süre yaşayan balıklar, civa gibi ağır metaller açısından risk taşımaktadır.

-          Yemekler pişirilirken, ızgara, haşlama, buharda pişirme, fırında veya kısık ateşte tencerede pişirme yöntemleri tercih edilmelidir. Kızartma ve kavurmanın sık tüketimi, birçok sağlık riskini de peşinden getirir.

-          Yemekler az yağlı pişirilmelidir ve mümkün olduğunda katı yağ kullanılmamalıdır. Et katılan sebze ve kurubaklagil yemeklerine ekstra yağ eklenmesine gerek yoktur.

-          Beyaz un ve beyaz şeker, sağlığı olumsuz etkileyen besinlerin başında gelir. Beyaz şeker, boş enerji kaynağıdır ve vücutta herhangi bir görevi yoktur. Beyaz un ise, uzun süreli bir düşmandır ve etkileri uzun dönemde ortaya çıkar. Bu nedenle tam tahıl ekmekleri tercih edilmeli ve şeker tüketimi mümkün olduğunca azaltılmalıdır.

Beslenme Stratejiniz, TUTAR’LI olsun!

Diyetisyen Gizem TUTAR – Yaşam Koçu

TUTAR’LI DİYET Beslenme Danışmanlık&Yaşam Koçluğu

www.e-diyetisyen.com

www.tutarlidiyet.com

Günümüzde yiyecek çeşidinin artmasının yanı sıra, yiyecek miktarlarının büyümesi ve kalorilerinin artması da obezitenin yükselişinde önemli bir yere sahip. Zayıflamanın veya sağlıklı vücut ağırlığını korumanın en temel adımını da kendi mutfağınızda atmanız gerekiyor. Sağlıklı bir yaşamın anahtarının mutfağınızda saklı olduğunu unutmayın.

DOĞRU ALIŞVERİŞ LIGHT MUTFAĞIN İLK ADIMIDIR…

Yıllardır alışverişe tok karna çıkın, aç karnına çıktığınızda birçok gereksiz besin alırsınız sözünü duyuyorsunuz. Fakat doğru alışveriş sadece tok karna alışverişe çıkmaktan veya alışveriş listesi yapmaktan geçmiyor. Bunun dışında besin etiketleri ve hazır gıdalar konusunda da bilgi sahibi olmanız gerekiyor.

Alışverişe çıktığınızda; uzun süreli ve pratik alacağınız yiyeceklerin hangileri olduğunu bilmelisiniz. İşten geç çıkıp geldiğiniz bir günde sağlıklı bir yemek pişirmek için çok vakit kaybetmek istemeyeceğiniz kesin, o zaman yapmanız gereken pratik ve sağlıklı yiyecekler bulmak.

-          Et, tavuk ve balık türlerinin yağsız olanlarını isteyin. Marketin kasap bölümünden alışveriş yaptığınızda, etlerinizi taze hazırlatın. Tavuk ve hindinin derisiz bölümlerini tercih edin. Bunların dışında poşet ton balıklarından birkaç tane almak zor günlerde imdadınıza yetişebilir. Şarküteri ürünleri reyonundan salam, sosis yerine yağsız hindi füme veya hindi jambon almayı tercih edin.

-          Süt ve süt ürünlerinin yarım yağlı veya light olanlarını tercih edin. Peynirlerin lezzetleri arttıkça yağ oranları da artar. Sonsuza kadar yağsız peynir tüketmenize gerek yok fakat yağlı çeşit ve yağsız çeşit alarak dengeleme yapmayı öğrenmelisiniz. Kahvaltılık lor peynirleri sağlıklı, lezzetli ve düşük kalorili alternatiflerdir.

-          Ekmeklerinizi tam buğday, çavdarlı, yulaflı veya kepekli almayı tercih edin. Eğer ekmeğinizi evde kendiniz hazırlıyorsanız o zaman kepekli un ve çavdarlı un ile güzel karışımlar hazırlayabilirsiniz. Beyaz pirinç yerine kahverengi pirinç veya bulgur tercih edin. Makarnalardan ise kepekli veya tam integral olanları satın almalısınız.

-          Yumurtanın light’ı olmasa da sağlığınız açısından omega-3’den veya selenyumdan zengin olan yumurtaları tercih edebilirsiniz.

-          Sebzeleri iki çeşit almalısınız. İlki sebze yemeği yapacağınız veya salata hazırlayacağınız taze sebzeler, ikincisi acil durumlarda kullanacağınız dondurulmuş sebzeler olmalıdır. Sebze satın alırken, koyu yeşil yapraklı sebzeleri, kırmızıları, turuncuları satın almayı unutmamalısınız.

-          Mevsimine uygun taze meyveleri ve ara öğün veya tatlı yapımında kullanabileceğiniz kuru meyveleri mutlaka almalısınız.

-          Kurubaklagiller de light mutfağın bir parçasıdır, onları da unutmayınız.

-          Yüksek kalorili salata sosları yerine, %0 yağ içeren baharatlı salata soslarını tercih edebilirsiniz. Balzemik, sirke ve taze limon ile harika ve düşük kalorili salata sosları hazırlayabilirsiniz.

-          Kalori değerleri sıkça unutulan bir diğer grupta içeceklerdir. Şekerli asitli içecekler yerine ayran, kefir, light kefir, maden suyu almayı tercih ediniz.

LIGHT MUTFAĞIN ESASLARI

-          Pişirme yöntemi olarak haşlama, buharda pişirme, ızgara ve fırında pişirme metotlarını tercih etmelisiniz. Bu nedenle mutfağınızda buharda pişirme için uygun gereçler, dumansız ızgara ve fırın olmalıdır. Ayrıca Wok tavası ile de hafif ve lezzetli yiyecekler hazırlayabilirsiniz.

-          Et, tavuk ve balık pişirirken, pişirmeden önce mutlaka etlerin yağlı kısımlarını ayırmalısınız. Etleri pişirirken veya etli yemek pişirirken ekstra yağ eklemenize gerek yoktur. Et, tavuk ve balığın içerisinde bulunan ara doku yağları yemeğin pişmesi ve lezzetli olması için yeterlidir.

-          Sebzeleri; zeytinyağlı, haşlama veya buharda pişirebilirsiniz. Buharda pişirme yönteminde besin değeri kaybı en azdır. Zeytinyağlı sebze yemeği pişirirken, kullandığınız zeytinyağı miktarını yarıya indirmeniz ve tencere başına bir küp şeker kullanmanız yeterlidir.

-          Bir tencere yemek yaptığınızda 1 yemek kaşığı sıvıyağ kullanmanız yeterlidir. Yağı az olan yemeklerinize baharat ile lezzet verebilirsiniz.

-          Yemeklerinizdeki yağ oranını azaltmak için sıvıyağ dökmek yerine sıvıyağ spreylerini tercih edebilirsiniz.

-          Fırında yemek pişirirken, yemeğe ekstra yağ eklememek için yağlı fırın kağıdı kullanabilirsiniz.

-          Fırın poşetleri, et ve sebzeleri hafif ve lezzetli pişirebileceğiniz bir yardımcıdır.

-          Yemeklerinize aşırı miktarda tuz eklemeyiniz. Light mutfak şekersiz mutfak demek değildir, hafif mutfak demektir. Tuz tadından vazgeçemiyorsanız yemeklerinize dereotu eklemeyi alışkanlık haline getirebilirsiniz.

-          Tatlı yaparken, şeker yerine toz tatlandırıcıları tercih edebilirsiniz. Böylece şekerden boş ve gereksiz kalori almamış olursunuz.

Beslenme Stratejiniz, TUTAR’LI olsun!

Diyetisyen Gizem TUTAR – Yaşam Koçu

TUTAR’LI DİYET Beslenme Danışmanlık&Yaşam Koçluğu

www.e-diyetisyen.com

www.tutarlidiyet.com

Yapılan bir çok çalışmada beslenmenin özellikle iş yaşamında ön planda olan fiziksel performansa ve beyin fonksiyolarına olan etkisi gösterilmiştir. Tabii ki beslenmenin sağlığın korunması ve devamlılığının sağlanmasına olan katkısı da gözardı edilemez. Bu yüzden yeterli ve dengeli beslenme kurallarını ofise de taşımak şart. Özellikle de yoğun çalışan insanların, vücutlarının savunma sistemlerini destekleyebilmek için beslenmelerine daha çok önem göstermeleri gerek.

Güne başlarken en önemli adım kahvaltıdır. Özellikle tam tahıllı ürünlerin daha yoğun tüketilebileceği bu öğün ofiste tam tahıllı peynirli bir sandviç bile olabilir. Bunu yapacak vakti olmayanlar meyve ve sütün yer aldığı kolay bir kahvaltı da yapabilirler.

Gün boyunca oluşturulması gereken önemli bir alışkanlık da ara öğün yapma alışkanlığıdır. Bu alışkanlık sayesinde kişi öğünlerinin düzenini, çeşidini ve miktarını daha iyi düzenleyebilir. Çok vakit harcamadan hatta toplantılarda bile yapılabilecek küçük ara öğünlerin çoğu zaman kurtarıcı olabiliyor. Örneğin işyerinde daha rahat yenilebilecek olan elma, kayısı, armut, mandalina gibi meyveler veya kuru meyveler hem antioksidan özelliğe sahiptir hem de kişinin öğün atlamamasını sağlarlar. Toplantı zamanlarında ise bir sütlü kahve – az kahveli – veya ortaya konulan kuru meyve tabağı güzel bir seçenek olabilir.

Öğleye doğru kişinin performansı yavaş yavaş azaldığı için bu öğünü atlamamak gerekir. Aslında öğle öğünü hem keyifli bir mola hem de gün boyunca vücudun fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için gerekli besin öğelerinin sağlanacağı bir zamandır. Bu öğünde dikkat edilecek noktalardan biri, sebze veya salata gruplarından birinin ve tam tahıllı ürünlerin yer almasıdır. Bu, özellikle hareketsiz bir ofis yaşamı olanlarda daha ön plana çıkıyor. Gün içerisinde süt –yoğurt grubu düzenli tüketilmiyorsa, mutlaka ayran veya yoğurt bu öğünde yer almalı. Özellikle minumum haftada iki gün balık olacak şekilde ızgara seçeneği de eklenebilir. Bunların içerisinde dikkat edilecek önemli bir nokta da tüketilen besinlerin yağ içeriği. Yemek şeçimi yapılırken yağ içeriklerini değerlendirip buna göre bir seçim yapmak daha sağlıklı olacaktır. Eğer tüm seçeneklerin yağ içeriği yüksek ise bir başka seçenek evden getirmek olabilir. Evden getirilen yiyeceklerde de bahsedilen besin gruplarına dikkat etmek şart. Evden getirilecek olan tam tahıllı ekmekle yapılmış bir sandviç ve ayranla da güzel bir seçenek oluşturulabilir.

Öğle öğününün evden getirilmesindeki tek dezavantaj hijyen ve saklama koşullarına dikkat etme zorunluluğu. Evden getirilen besin hazırlanırken cinsine göre iyi yıkanmış veya iyi pişirilmiş olmalı ve ofise gelene kadar sıcakta bırakılmamalı. Ofise gelindiğinde ise mutlaka buzdolabı ısısında muhafaza edilmeli.

Beslenme neredeyse her koşulda vücut fonksiyonlarını etkileyen bir faktör. Özellikle de iş yaşamında hareketsizlik, stres, yoğun çalışma saatleri gibi faktörlerin vücuda verebileceği zararları önlemesi açısından belki de bir şans. Bunu kullanabilmek ise hiç zor değil.

Dyt. Nilay Topçam Zihnioğlu

Amerikan Hastanesi

Beslenme ve Diyet Bölümü

Zaman zaman daha sofradan kalkarken acıktığınızı hissettiğiniz oldu mu? Hatta ‘Yoksa midemde bir sorun mu var?’ dediğinizi duyar gibiyiz. Kendinizi suçlamadan önce öğünlerinizde tükettiğiniz yiyecek ve içecekleri gözden geçirmenizde yarar var. Açlık hissinizi dindirmek için posa içeriği yoğun olan tahıllar, taze sebze ve meyveler, kurubaklagiller ve  fındık, fıstık, tahin, helva, susam gibi vücudun enerji ihtiyacını karşılayan besinlerini tüketilebilirsiniz.

Vücudumuzun besin alımımızı kontrol eden mekanizma beynimizde, hipotalamus adı verilen bir bölgedir. Hipotalamus da iki bölgeye ayrılmaktadır. Bir tanesi açlık merkezi, bir tanesi de tokluk merkezidir. Bu bölgelerden salgılanan hormonlar, kişilerde besin alımını artırmak ya da azaltmak şeklinde etki göstermektedir.

Örneğin:

Norepinefrin: Protein alımını azaltır, karbonhidrat alımını artırır.

Dopamin: Karbonhidrat alımını azaltır.

İnsülin: Besin alımını artırır.

Glukagon: Besin alımını azaltır vb.

Aynı zamanda stres anında iştah artıran hormonların salgılanmasında da artış olmakta ve bununla birlikte besin alımı da artmaktadır.

Genel olarak besin alımı ile ilgili olarak beynimizde meydana gelen olaylar bu şekildedir. Bununla birlikte besinlerin içerisinde bulunan bazı maddelerin de kişilerde tokluk hissi yarattığını söylemek yukarıdaki bilgiler doğrultusunda daha doğru bir ifade şekli olacaktır.

Besinlerin içinde tokluk yaratan etkilerini,

1-    Posa içeriği

2-    Yağ içeriği

3-    Besinlerin glisemik indeksi(cevapları) şeklinde sınıflamak mümkündür. Bu etkilerin nasıl olduğunu tek tek incelemek gerekirse;

1-Besinlerin posa (lif) içeriği

Posayı, besinlerin bağırsaklar tarafından sindirilemeyen kısmı olarak tanımlamak mümkündür. Suda çözünürlük yönünden; çözünür posa ve çözünmeyen posa diye ikiye ayrılır. Tahıllar, taze sebze ve meyveler, kurubaklagiller posadan zengin besinler arasında sayılmaktadır. Diyette posa alımının artırılmasının besin alımını azaltma yönünde etki gösterdiği söylenmektedir. Posanın sindirilmesi ve vücuttan atılması daha uzun sürede olduğu için kişide daha uzun bir süre tokluk hissi yaratmaktadır. Tabii ki burada unutulmaması gereken bir nokta ise kişinin posadan zengin bir beslenme uygulamasına engel olabilecek herhangi bir sağlık sorununun olmamasıdır. Örnek olarak; ishal, ülseratif kolit vb.

2- Besinlerin yağ içerikleri

Yağlar vücudumuzun en ekonomik enerji kaynağıdır. Enerji ihtiyacımızın ortalama olarak %25 – 30’unu karşılamaktadırlar. Aynı zamanda yapısı nedeni ile kişide tokluk hissi yaratırlar. Yağ içeriği yüksek besinle arasında, yağlı tohumlar (fındık, fıstık gibi), sıvı ve katı yağlar, tam yağlı et, tahin, helva, susam gibi besinler sayılabilir.

Ancak unutulmamalıdır ki fazla yağlı besin tüketimi beraberinde bazı hastalıkları getirmektedir. Kalp ve damar hastalığı, şişmanlık gibi… Bu nedenle yağ içeriği yüksek olan besinler tüketilirken dikkat edilmelidir.

3-Besinlerin glisemik indeksi

Glisemik İndeks (G.İ.); besinlerin yenildikten sonra gösterdikleri glikoz yanıtın (kan şekeri üzerindeki etkisi) beyaz ekmeğe göre değerlendirilmesidir. Beyaz ekmek standart 100 olarak kabul edilir. Diğer besinlerin değerleri buna göre değerlendirilir. Bir hesaplama sonucunda düşük puanda olan besinlerin glisemik indeksi düşük demektir.  Yani kişinin kan şekerini daha az etkilemekte ve bu nedenle daha az besin alınmasını sağlamakta ve kişide tokluk hissi yaratmaktadır. Posa oranı yüksek olan besinlerin glisemik indeksi düşüktür. Bu nedenle bu besinler daha uzun süre tokluk hissi yaratmaktadırlar. Basit karbonhidrat olarak adlandırılan bal, reçel, pekmez, şeker gibi besinlerin G.İ.’i yüksek olduğu için kana çabuk karışmakta ve daha sonra tekrar kişide açlık hissi uyandırmaktadır.

Diyetisyen Ayşe Korkmaz

Amerikan Hastanesi

Beslenme ve Diyet Bölümü

Sonbaharla birlikte özellikle kış ayları, grip ve soğuk algınlığına en çok yakalandığımız dönemlerdir. Dünyanın en önemli sağlık sorunlarından sayılan infeksiyon hastalıklarının yaşandığı bu dönemde vücut direnci azalır. Özellikle infeksiyon ile immün sistem (bağışıklık sistemi) ilişkileri düşünüldüğünde; artan metabolik hıza karşılık; hücrelerin ihtiyacı olan enerji, dengeli bir beslenme ile sağlanabilir. Kış mevsimini yaşadığımız şu günlerde metabolizmamızı koruma altına alıp, daha da güçlendirmenin en etkili yollarından biri yeterli ve dengeli beslenmedir. Bu her yaş grubu için geçerlidir. Özellikle infeksiyonlara karşı daha duyarlı olan çocuklar, gebeler, emziren anneler ve yaşlılar için beslenme daha da önem taşır.

Yeterli ve dengeli beslenme, gün içerisinde her besin grubundan yeterli miktarda almakla sağlanır. Böylece ihtiyacımız olan protein, karbonhidrat, yağ, vitamin ve mineralleri de almış oluruz. Bu besin gruplarını dengeli aldığımız gıdalar aynı zamanda ihtiyacımız olan vitamin ve mineralleri de vücuda alınmasını sağlar.

A ve C vitaminleri, antioksidan vitaminlerdir. Bu vitaminler, bağışıklık sistemimizi güçlendirerek, hastalıklara karşı daha dirençli olmamızı sağlar. Turunçgiller, havuç, brokoli, kabak, Brüksel lahanası, yeşilbiber, karnabahar, mandalina, maydanoz, roka, tere gibi sebzeler, vitaminler açısından zengin besinlerdir. Burada önemli olan, meyvelerin sıkıldıktan hemen sonra içilmesidir. Meyve suları bekletildiğinde C vitamini kayba uğrar. Çünkü bu vitamin; ısı, ışık gibi etmenlerden kolayca etkilenir.

Ayrıca çay ve kahve yerine bitki çayları veya C vitamin yönünden zengin olan kuşburnu çayı tercih edilebilir. Yemeklerde veya öğün aralarında tüketilen bol miktardaki salata da bize ihtiyacımız olan vitaminleri sağlayacaktır. C vitamini kaybını önlemek için salatalar da meyve suları gibi hazırlandıktan kısa bir süre sonra yenmelidir.

Diyetteki yağ türü ve miktarı da enfeksiyon hastalıklarının seyrinde önem taşır. Ayçiçeği, mısırözü, bitkisel sıvı yağlar, omega-6 yağ asitleri (çoklu doymamış yağlar), deniz ürünleri ve omega-3 yağ asitleri (çoklu doymamış yağ), zeytinyağı, fındık yağı ile omega-9 (tekli doymamış yağ) yağ asitleri açısından zengin besinlerdir. Saydığımız bu yağ asitlerinin immün sistem üzerinde olumlu etkileri bulunmaktadır. Ancak diyetin yağ içeriğinin yüksek olması, immün sistemi üzerinde baskılayıcı etki göstermektedir.

Dengeli beslenmenin bir diğer şartı da yeterli protein alımıdır. Doku yapımı ve onarımındaki güçlü etkileri nedeniyle proteinler, günlük beslenmeden eksik edilmemelidir. Enfeksiyon geçirildiği dönemlerde, protein kaynaklarının yeterli tüketilmesi, genel kabul görmüş önemli bir nokta olup; özellikle süt, yoğurt, peynir, yumurta, et, tavuk ve balık gibi gıdalar proteinlerin en iyi kaynağıdır.

Uzman Diyetisyen Tuğçe Aytulu Ersin
Amerikan Hastanesi
Beslenme ve Diyet Bölümü

Her zaman önerildiği gibi ramazan ayında da amaç; yeterli ve dengeli beslenmeyi sağlayabilmektir. Bu sebeple ramazan ayında da öğün sayısının en az üç olacak şekilde planlanması tavsiye edilir. Bu beslenme şekline dikkat etmeyen sağlıklı kişilerde bile zaman zaman sindirim zorlukları, mide ve bağırsaklarda aşırı gaz birikimi, ani tansiyon yükselmesi gibi rahatsızlıklar görülebilir. Özellikle bu dönemde tüketilen hamurlu tatlılar, pideler, böreklerin ve yüksek kalorili besinlerin tüketiminin artmasına bağlı olarak kilo artışı yaşanabilir.

Yeterli ve dengeli beslenmenin ramazan ayında da sağlanabilmesi için gün içerisinde en az üç öğünü tamamlamak adına, sahur öğününün atlanmaması gerekir. Sahurda sadece su içerek niyetlenmenin veya gece yatmadan önce yemek yemenin son derece zararlı olduğu unutulmamalıdır. Çünkü bu beslenme tarzı, yaklaşık 12 saat olan açlığı, ortalama 18 saate çıkarmaktadır. Bu da açlık kan şekerinin daha erken saatlerde düşmesine ve buna bağlı olarak günün daha verimsiz geçmesine neden olmaktadır. Bu durumun aksine eğer sahur öğünü, ağır yemeklerden oluşursa; gece metabolizma hızı düştüğü için yemeklerin yağa dönüşme hızı yükselir ve kilo alma hızı ile riski artar. Bu nedenle sahura mutlaka kalkılmalı ve bu öğünde ya hafif bir kahvaltı yapılmalı ya da çorba, az yağlı yapılmış sebze ve zeytinyağlı yemeklerden oluşan bir öğün şekli tercih edilmelidir. Bu arada gün içersinde çok sıvı kaybedildiği için sıvı dengesini düzenlemek de son derece önemlidir.

Günün ilk öğünü olan iftar, bir çorba ile açılmalı ve bir süre ara verildikten sonra yemeğe geçilmelidir. İftara peynir, zeytin gibi basit yiyeceklerle başlanarak, normal yemeğe bir süre sonra geçilmesi daha doğrudur. Başlangıç için beyne doygunluk hissi veren çorba en uygun yiyecektir. Oruç süresince, midenin uzun süre boş kalmasından sonra bir anda çok yiyecek tüketilmesi sonucu mide ve kalp sorunları ortaya çıkabilmektedir. Bunu önlemek için iftarda yavaş yavaş ve az miktarda yemek yenilmelidir. Dengeli olmak kaydı ile iftar ile sahur arasına da mutlaka bir ara öğün eklenmelidir.

Ramazanda oruç tutarken beslenmeye daha çok özen gösterilmeli, yağlı yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Yemeklerin ağır olmamasına, az yağlı ve yağda kızartılmadan yapılmış yiyeceklerin seçilmesine, sık aralıklarla az yemek tüketilmesine dikkat edilmelidir.

Ramazan ayında en sık karşılaşılan sorunlar, mide asidinin yemek borusuna kaçması olarak tanımlanan reflü ile kabızlıktır. Reflüyü önlemek için kahve, kakao, çikolata gibi aşırı kafein alımından kaçınmak; yağlı yiyeceklerden uzak durmak ve yemeği yer yemez yatmamak alınacak pratik önlemlerdir. Bunun dışında kabızlık problemi çekenler için posalı besinlerin daha fazla tüketilmesi önerilmektedir. Bunun için de meyve ve sebze tüketiminin artırılması; ekmek olarak tam buğday veya çavdar ekmeğinin kullanılması ve özellikle su tüketiminin artırılması gerekmektedir.

Halk arasında oruç bazen zayıflamak için bir alternatif olarak değerlendirilmektedir.

Fakat bu yanlış bir düşüncedir. Gün boyu aç kalmak, metabolizmayı yavaşlatmakta, bu da ramazan ayının özellikle ikinci yarısından itibaren zayıflamayı zorlaştırmaktadır. İşte bu nedenle ramazan ayı boyunca öğün sıklığını artırmak amaçlanmalıdır. Ayrıca gün boyunca vücut susuz kalacağı için bol bol su tüketilmeli, mümkün olduğu kadar ağır yemeklerden, kızartmalardan kaçınılmalıdır. Yemek sonrası yenilecek tatlıların hamur işi olmamasına ve kızartılmadan yapılmasına özen gösterilmeli; sütlü tatlılar tercih edilmelidir. Ramazan ayının simgesi haline gelen güllaç, en uygun tatlı olarak kabul görmekle birlikte, tüketim miktarına da önem verilmelidir.

Diyabet, yüksek tansiyon, kalp hastalıkları gibi sağlık sorunları olan kişiler, doktora danışmadan oruç tutmamalı; oruç tutmak isteyenler de diyetisyen kontrolünde beslenme düzenlerini oluşturmalıdır.

Ramazan ayı için örnek menü

Sahur

• 1-2 dilim ekmek ya da pide
• 1-2 dilim peynir ya da 1 adet yumurta
• 5-6 adet zeytin
• Domates, salatalık
• Meyve ya da 1-2 çay kaşığı bal veya reçel

Veya

• 1 kâse çorba
• 1 kâse yoğurt
• 1 porsiyon etli sebze ya da et yemeği
• 1dilim ekmek
• Domates, salatalık

İftar

• 1-2 adet zeytin ya da hurma veya peynir
• 1 kâse çorba
• 1 porsiyon et yemeği ya da etli sebze yemeği
• Salata (az yağlı)
• 2-3 dilim ekmek ya da pilav veya makarna veya 1 dilim börek

Ara

• 2 adet meyve + 1 su bardağı süt ya da yoğurt

Veya

• 1 kâse meyve kompostosu  +  gece yatarken süt

Bu beslenme planı, oruç tutabilen ve beslenmeyi etkileyebilecek herhangi bir sağlık sorunu olmayan yetişkinler için uygundur. Haftada 2-3 kez ara öğün yerine sütlü tatlı (bazen güllaç) yenilebilir.

Dyt. Ayşe Korkmaz
Amerikan Hastanesi
Beslenme ve Diyet Bölüm Sorumlusu

Büyük çoğunluk “Beslenmemi düzenlemek için yoğunluğun azalmasını, tatil dönemini bekliyorum” diyerek doğru beslenmeyi erteler, bazıları ise “Bu düzende nasıl kendime özen gösterebilirim?” şeklinde bu konuda iyice umutsuz, iş temposu ne olursa olursa beslenme asla gözardı edilmemelidir.

KAHVALTIYI ATLAMAYIN

İş hayatında erken mesai saatiyle beraber en çok yapılan hata kahvaltının atlanması. Kahvaltısız başlanmış bir günde ne yaparsanız yapın ‘sağlıklı beslendim’ diyemezsiniz. ‘Kahvaltımı yapıyorum ama ofiste’ diyorsanız da hata yapıyorsunuz. Öncelikli tercihin uyandıktan sonra ilk yarım saatte yapılmış bir kahvaltı olduğunu söylüyor. Ancak kişi bunu yapamıyorsa, ilk yarım saatte kan şekerini düzenleyecek, metabolizmayı uyandıracak, zihnin çalışmaya başlamasına yardımcı bir ara öğün yapıp evden öyle çıkmalı:

• Bir kutu probiyotik yoğurt (içine yulaf ezmesi eklenebilir)
• Bir su bardağı süt + bir porsiyon taze-kuru meyve
• Bir küçük kase mısır gevreği/müsli

Bu öğün alındıktan sonra iki saat içinde mutlaka kahvaltı yapılması gerekir , kahvaltı alternatifleri;

• Yarım simit + beyaz peynir
• Yağsız kepekli tost
• Beyaz peynirli sandviç

Kahvaltıda bu besinlerin beraberinde söğüş domates, salatalık tüketilmesinde büyük fayda var.

ÇANTANIZDA KURU MEYVE BULUNDURUN

Kahvaltıdan sonraki ara öğünde ise taze meyve tüketme en uygun seçenek, taze meyve imkanı olmadığında ise ofiste, arabada veya çantada bulundurulması kolay alternatifler olan üç-dört adet kuru kayısı, bir yemek kaşığı kuru üzüm ya da kuru dut veya bir-iki adet kuru incir tüketilmesi faydalı olacaktır.  En kötü ihtimalle, öğle yemeğine kadar aç beklemektense bol süt (süttozu değil) ile yapılmış açık çay veya kafeinsiz kahve tüketmek de bir çözümdür. Öğle yemeği içinse:

• Bir porsiyon ızgara/haşlama/fırın et/tavuk/balık + salata + çorba veya ekmek (esmer)
• Kepekli tavuklu/peynirli/ton balıklı sandviç + ayran
• Izgara tavuklu/ton balıklı/akdeniz salata + ekmek

KARBONHİDRAT ALIMINDAN KORKMAYIN

Öğle yemeğinde dikkat edilmesi gereken en önemli noktanın çoğunluğun yaptığı hatayı tekrarlamamak; ekmek ve çorba tüketmekten, karbonhidrat alımından korkmamak gerekir, kontrollü miktarda tüketilen karbonhidrat hem öğleden sonraki enerjimizi yönetir hem de ikindi, akşam ve gece tekrarlayan tatlı ataklarının önüne geçer.

İkindi ara öğün seçiminin ise akşam yemeği ve gece atıştırmalarını yönetmemizi sağlar, ikindi alternatifleri:

• Beyaz peynirli kepekli sandviç
• Yağsız kepekli tost
• Meyve + yoğurt
• Grissini + peynir
• Kepekli yağsız bisküvi +ayran
• Bir küçük kase mısır gevreği/müsli + süt

AKŞAM YEMEĞİ 19.00–19.30 ARASINDA YENMELİ

Akşam yemekleri uzayan mesai saatlerinden dolayı geç saatlere kalıyorsa, akşam yemeğini yemek için eve gitmeyi beklememek gerekir, 19.00-19.30 saatleri arasında ofiste de olsa akşam yemeği yenmeli. Eve geç saatlerde gidiliyorsa ailece sofraya oturup ana yemek değil ara öğün tüketilmelidir. Ya da akşam yemeğinde alınması gereken besinler ikiye bölünüp, yarısı ofiste, geriye kalanı eve gidince tüketilebilir. Böylece sofraya çok aç oturmayarak, planlanandan daha fazlası yenmemiş, yemek sonrası tatlılara yada abur cuburlara karşı kontrol sağlanmış olur.

‘Akşam yemekten sonra veya şu saatten sonra yemek yemek yasak’ tavrı bir süre sonra kontrolünü tamamen kaybetmemize, anlamsız atıştırmalara veya tatlı krizlerine sebep olabilir. Yemekten iki saat kadar sonra eğer hemen yatılmayacaksa şu besinlerin tüketilebileceğini belirtiyor:

• Meyve + süt
• Meyve + peynir
• Meyveli yoğurt
• Mısır gevreği/müsli  + süt
• Grissini + peynir

Beslenme düzeniyle beraber günlük sıvı alımının da ihmal edilmemesi gerekir. Süt, ayran, şekersiz içecekler, bitki çayları tüketilmeli ancak sadece bir şeyler içerek sıvı ihtiyacının karşılandığı düşünülmemeli, mutlaka su içilmelidir.

Uzman Diyetisyen Binnur Okan
Yeditepe Üniversitesi Hastanesi

YAĞ HAKKINDA…

*Yağ ne kadar ısıya maruz kalırsa o kadar kanserojen hale gelir. Dolayısıyla kanserden korunmak amaçlı önerdiğimiz sebzeleri kızartarak tükettiğinizde kanserojen öğelerin açığa çıkmasını tetiklemiş olursunuz.

*Zeytinyağı yanma noktası en düşük yağ olduğu için ısıya çok az maruz bırakılmadır. Yemeğe piştikten sonra eklenmesi gerekir ve kızartmalarda kesinlikle zeytinyağı kullanılmamalıdır. Beslenmede sadece zeytinyağına değil; ayçiçek, mısırözü, soya ve fındık yağına da yer verilmelidir.

*Yemek et ile pişiyorsa ekstradan yağ eklemeye gerek yoktur. Etin kendi yağı yeterlidir.

*Yağın saklanmasına da dikkat edilmelidir. Işık ve havayla temas etmemesi, metal kaplarda saklanmaması gerekir. Porselen yağın saklamasında en sağlıklı seçenektir.

SEBZELERİN PİŞİRİLMESİ…

*Sebzelerin mümkün olduğu kadar kısa sürede ve az suda pişirilmesi gerekir. Özellikle C vitamini ısıya karşı çok hassas olduğundan, kaybı engellemek için uzun süre ısıya maruz bırakılmamalıdır.

*Sebzeleri kesip doğrarken vitamin kaybını en aza indirmek için metalle mümkün olduğunca az temas ettirilmelidir. Sebzeler, havayla teması en aza indirmek, oksidasyonu engellemek  için kesilir kesilmez kaynar suya atılmalıdır.

*Pişirmede döküm tencere, paslanmaz çelik ve tahta kaşık kullanılması önerilir. Tahta kaşığın temizliği çok önemlidir, üzeri artıkların kalacağı şekilde yıpranmış olmamalı, yıkandıktan sonra nemli kalmamalıdır. Fazla nemden kurtulmak için tuz kullanılabilir.

*Pişen yemeğin soğuması için uzun süre dışarıda bırakılması bakteri oluşumuna neden olur. Pişirme kabını, soğuk bir suyun içine oturtup benmari usulü hızla soğutup, buzdolabına kaldırmak iyi bir çözüm olabilir. Asıl yapılması gerekense yemeğin pişirilir pişirilmez tüketilmesidir.

*Yemeğin ısıtılırken 100 derecede kaynatılması gerekir, dolayısıyla mikrodalga fırın en sağlıklı ve en güvenilir pişirme ve ısıtma yöntemlerinden biridir.

ETLERİN PİŞİRİLMESİ…

*Et, tavuk, balık grubunun pişirilmesinde sağlıklı bir pişirme yöntemi olarak bilinse de haşlama, eğer haşlama suyu kullanılmazsa yüzde 70 oranında B vitamini kaybına neden olur. Fırın, ızgara ya da mikrodalga kullanıldığında bu oran ortalama yüzde 20’dir.

*Mangalla pişirmenin kanserojen öğelerin oluşumunu tetikleyen bir yöntem olduğu bilinir. Mangal zararlı değildir. Burada asıl nokta etin suyunun ateşe damlamasını ve tekrar buharlaşıp ete yapışmasını engellemektir. Bunu engellemek için ateşle etin arasında 15 santimlik bir boşluk bırakılmalıdır. Aynı mesafe dönerine ete uzaklığı için de geçerlidir.

KURU BAKLAGİLLER…

*Kuru baklagillerin içinde ciddi oranda protein vardır. Ancak vücut tarafından kullanımının artması için tek başına değil; bulgur, pirinç, makarna ve ekmek gibi tahıl grubundan gıdalarla birlikte tüketilmelidir. Kuru baklagillere pişmeyi hızlandırmak için soda ya da karbonat eklenmesi ve pişme suyunun dökülmesi B vitaminlerinin kaybına neden olur.

*Kuru baklagiller, mümkün olduğunca kuru ve serin yerlerde, bez torbalarda saklanmalıdır. Pişirmeden önce ıslatılmalı, 12-24 saat suda bekletilmeli, ıslatma suyu dökülmeli; ancak pişme suyu dökülmemelidir.

BAZI PRATİK BİLGİLER…

*Sütlü tatlılar pişirilirken şeker ocağın altını kapattıktan sonra eklenmelidir. Çünkü protein ve şeker arasındaki reaksiyon, protein kaybına neden olur. Tatlılar hazırlanırken unun kavrulması da protein kaybına neden olur.

*Kesme tahtalarının mümkün olduğu kadar et, balık, sebze ya da ekmek için ayrı ayrı kullanılmasında büyük fayda vardır.

*Su damacanaları doğrudan güneş ışığına bırakılmamalı, içme suyu uzun süre bekletilmemelidir.

Binnur Okan
Uzman Diyetisyen
Yeditepe Üniversitesi Hastanesi

Bilinçsiz alınan vitaminlerin yarar yerine zarar getirebilir. Grip olmamak için çoğu kişi sürekli C vitamini tabletleri alıyor. Hem C vitaminin gripten koruduğuna dair kanıt yok hem de böbrek taşı olan kişilerin fazla C vitamini kullanmaması gerekir.

Vitaminleri neye göre almalıyız?

Vitaminler vücudumuz için gerekli olan maddelerdir. Tabii ki eksikliğe göre almalıyız. Özellikle beslenme bozukluğu olanlarda, çok ileri yaşlardaki kişilerde, hamilelikte, bebekliğin erken dönemleri gibi bazı özel durumlarda takviye yapılmalıdır. Ama bunlar dışında sağlıklı bireylerde ekstra vitamin almanın ek bir yararı olduğu kanıtlanmış bir bilgi değildir, ama zararı olduğu da gösterilmemiştir.

Genellikle kişiler kendileri karar verip vitamini kullanıyor. Bu doğru mudur?

Eğer vücudun bir eksiği yoksa vitamin almanın bir yararı yok. O nedenle hekimin kişiyi muayene edip bir ihtiyacı varsa onu tespit ederek gerekirse vitamin vermesi doğrudur. Aksi halde bazen yarar yerine zarar getirebilir. Bu noktada şunu açıklığa kavuşturmak gerekiyor. Vitamin adı altında çok fazla ürün var ve bunların bir kısmında antioksidan veya çeşitli hastalıklara iyi geldiği iddiası ile bitkisel kökenli bileşikler mevcut. Bir kısmı ile ilgili yeterli bilimsel veri mevcutsa da hepsi hakkında elimizde kanıtlanmış bilgi yok ve çok sık kullanılan bazı bitkisel kökenli desteklerin yan etkilerinin ya da kişinin kullandığı diğer ilaçlarla olumsuz etkileşimleri olduğunu biliyoruz.

Ne tür zararlar meydana gelebilir?

Öncelikle piyasada çok fazla vitamin, antioksidan ve bitkisel kökenli destekler satılıyor. İlaç etkileşimleri çok önemlidir. Örneğin kan sulandırıcı ilaç kullananlarda bazı bitkisel kökenli destekler ilacın etkisini arttırabilir, bu da kanama riskini artırarak kişiyi olumsuz yönde etkileyebilir. Diğer bir olumsuz etkisi ise hastanın bitkisel desteklere fazla güven duyması nedeni ile asıl tedavisini ihmal edebilmesi. Örneğin şeker hastalığının ilaçları bellidir, ama bazen hastalar kimyasal ilaç daha zararlı olabilir düşüncesi ile bitkisel desteklerle çözüm arayışına gitmektedir. Bu da şekerin kontrol almasını geciktirebiliyor, şeker hastalığı sinsi ve vücutta çok hızlı tahribat yapabilen hastalık olduğundan bu gecikme organların hasarlanması ile sonuçlanabiliyor.

Özellikle düzenli olarak ekstra C vitamini alanlar hiç hasta olmam diye düşünüyor. Oysa fazla C vitamini fazla alındığında daha önce böbrek taşı olan kişilerde böbrek taşı oluşumu riskini artırabilir. Ayrıca C vitamininin gribal enfeksiyonları azalttığı ya da önlediğine dair bir kanıtımız da yok.

Bunların dışında her ilacın olumlu etkisi olduğu gibi olumsuz etkileri de vardır. Bu nedenle bilinçsiz kullanmamak gerekir. Normal beslenen bir insan ihtiyacı olan vitaminleri besinlerden alır; ihtiyacından fazlasını ise zaten vücut kullanmayıp dışarı atar. Atamadıkları ise vücutta birikerek yan etkiler yapabilir. Eğer vitamin almak istiyorsanız doğal yollardan sebze ve meyve ağırlıklı ve dengeli bir beslenmeyi tercih edin.

Yrd. Doç. Dr. Hülya Akan
Yeditepe Üniversitesi Hastanesi
Aile Hekimliği Uzmanı