Şimdiden teşekkürler…

Evet, bulut bilişim gerçek ve uygulanıyor dedim en son yazımda. Uygulanmasının en önde gelen sebeplerinin tasarruf ve yönetim kolaylığı olduğundan da bahsettim. Belki sıra örneklere geldi, biraz da hangi konularda hangi servislerle uygulanabilir konuşmak lazım galiba.

“Konular” deyince en çeşitli ve iç içe konular devlet-kamu tarafında mevcut. Şöyle bir sıralayalım konuları isterseniz;

Bugünkü günde eminim hepsinin en az bir adet e-posta sunucusu ve bunun kullanıcıları vardır. Sunucu için elektrik, soğutma ve tabii güvenlik ihtiyacı da vardır. Sunucuyu kontrol edip gerekli teknik işlemleri yapacak birer eleman da vardır.  Çalışan sayısı yani e-posta sunucusu kullanıcı sayısı arttıkça sunucu adedinin de belli bir oranda artacağı malum. Sunucu adedi artınca diğer yan masraflarda da artış olacak.

E-posta ihtiyacı için çözümü buluta taşımayı düşünelim.

Öncelikle var olan sunucular elden geçirilmeli ve tüm özellikleriyle listelenmeli. Sonra da e-posta adresleri elden geçirilmeli ve listelenmeli. Bu bilgiler toparlandıktan sonra özel bulut kurarak tüm kuruluşlara hizmet vermek mi daha güvenli ve ucuz yoksa özel bulut servisini bir servis sağlayıcıdan almak mı?

Mahremiyet gereksinimi olmayan kuruluşlar için e-posta servisini tamamen dışarıdan almak- yani yazılım servisi (SaaS) olarak- daha ucuz bir çözüm olur mu?  karar verilmeli. Bu kararlar alındıktan sonra izlenecek yol belirlenerek adım adım geçiş sağlanmalı.

Daha büyük fayda sağlamak için E-posta sistemi ile birlikte takvim ve diğer bazı işbirliği araçları da gözden geçirilebilir.  Örneğin tüm kuruluşların bir telefon hattı var kullandığı birleşik iletişim olanaklarını bulut üzerinden kullanmak tüm kuruluşların birlikte hareket etmesine yol açacaktır.

Sunucuları bulut altında toplamak hem sistem ve uygulama yönetimini kolaylaştıracak en önemlisi kuruluşlarda aynı standart uygulanacak ve dolayısıyla kuruluşlardan verilecek servis kalitesi de aynı olacaktır. Kullanıcı sayısı arttığında eklenecek sistemler çok çabuk buluta eklenebilecek, kullanıcı sayısı azaldığında ise sistemler yine çabucak buluttan çıkarılabilecektir.

Bu servisleri tamamen yazılım servisi olarak dışarıdan almak sistem yönetimini ve elektrik, soğutma gibi yan çevre masraflarını ortadan kaldırırken uygulama yönetiminde kolaylık sağlayacaktır. Tabii yine kuruluşlardaki standart aynı olacaktır. Ayrıca kullanıcı sayısında artış olduğunda hemen bir tıklama ile ekleme yapmak, ya da kullanıcı sayısında azalma olduğunda bir tıkla bunu sağlamak mümkün olacak ve kullanıldığı kadar ödeme yapılacağından masraflarda düşüş söz konusu olacaktır.

Sonra bakacak olursak hepsinin birer web sitesi var, tüm web sitelerini bulut üzerinden sunmak hem yönetim kolaylığı doğuracaktır. Yine aynı yöntemle, eldekiler masanın üzerine konulup, yeni istekler ve yapılacaklar belirlendikten sonra tabii. Ayrıca semantik kullanılarak web siteleri anlamlandırılabilir ve birbirlerine de bağlanarak servislerin çok daha doğru ve vatandaşa hizmet verecek şekilde verilmesi sağlanabilir

Sonra tüm kuruluşların yaptığı araştırmalar var.. Bunlar buluta alınabilir. Böylece daha çok kişinin araştırmaya katılması sağlanabilir.

Benim ilk aşamada ortaklaşa kullanılan uygulamalar olarak aklıma ilk gelenler bunlar, sizlerin de bildiği varsa bana iletebilirsiniz ve birlikte değerlendirebiliriz.

Evet, yapılacak işin mahremiyet ve güvenlik derecesine göre bulut yayılma modeli ve servis modeli seçilebilir.

Her durumda güvenlik ve mahremiyet konusunda unutulmaması gerekenleri de sıralamak lazım. Bulutta sanallaştırma teknolojisinin kullanıldığı unutulmamalı. Sanal makinenin kopyalanarak başka bir ortamda çalıştırılabileceği akıldan çıkartılmamalı, anahtar sunucusu için gerekli önlemler alınmalı ki kopyalama yapılamasın. Bulutta güvenlik duvarının sadece size ait olduğundan da emin olmalısınız, güvenlik duvarını başkalarıyla paylaşıyorsanız, yine verilerinize ulaşılabilinir. Saklama ünitesinin arka tarafta değişmediğinden ya da değiştiğinde gereli önlemlerin alınacağından emin olmalısınız. Servis sağlayıcı sürekli tüm cihazları izlediğinden sizin kullandığınız saklama ünitesinde arıza meydana gelmeden değişimi gerçekleştirmek isteyecektir ki sizin çalışmanız aksamasın. Değişiklik gerçekleştikten sonra atıl kalan diskteki verilerin önlemi alınmalı.

Özetlersem, bu yazımda devlet-kamu sektöründe genel olarak kullanılabilecek bulut modellerinden bahsettim ve sağlayacağı faydaları dile getirdim. Bulut bilişim kullanırken dikkat edilmesi gereken birkaç güvenlik konusunu gündeme getirdim.  Bir sonraki yazımda, listesini verdiğim kuruluşlara daha yakından bakmaya çalışacağım.

Sevgi ve saygılarımla,

Oya Şanlı

@oyasan

http://tr.linkedin.com/in/oyasanli

http://bit.ly/RollOutCloud

@cloudcampist

@cloudcampanka

@RollOutCloud

Böylece gereksiz yatırımlardan çalıştığım şirketleri korumaya çalıştım ve çalıştığım şirketlerin işlerine de bilgi işlem olarak destek oldum. Bence IT işe destek olmak üzere var ve bu sebeple varlığını sürdürüyor.

Bulut servislerinin kobi ve ufak şirketler ya da yeni başlayanlar için biçilmez kaftan olduğunu söyleyebilirim. Şöyle bir şirket düşünelim; 2 mağazalı alım/satım yapan ufak bir şirket.

Bu şirketin ihtiyacı neler olabilir bakalım;  Mağazalarında ne ne zaman satılmış? Para kasama ne zaman girecek? Ne zaman neyi satın almalıyım? Masraflarım neler? Para ne zaman kasamdan çıkacak? Ve tabii Kar ediyor muyum?  Bu malum soruları işin devam edebilmesi için cevaplamak..

Bu soruları cevaplayabilmek için yapılan yatırım ve masraf bulut servislerini göz önüne aldığımızda ve alt yapıyı kendi yerinde kurmasıyla karşılaştırdığımızda fark gözle görülüyor. Kobi ve ufak şirketler için bulut servislerinin çözüm olabileceğini açık bir gerçek. Düşünsenize işe yeni başlamışsınız, 2 sunucu alıp collocate masrafını ödemek ve bir adet bilişimci istihdam etmek diğer tarafta internet üzerinden bir tuşla alabileceğiniz ve kullandığınız sürece ödeme yapacağınız bir servis.. hangisini tercih edersiniz? Ben bir iş kadını olarak üstelik bilişimci olarak servisleri tercih ederim bu durumda.

Büyük şirketlere ve holdinglere gelince; onlar için gerekli mi? sorusuna cevap vermek gerekirse. Bulut bilişim onlara ne getirecek ve onlardan ne götürecek ortaya konup artılar ve eksiler göz önüne alınarak karar verilebilir gerekli mi değil miye.

Her büyük şirket ve holdingten götürüsü farklı olabilir, çünkü hepsinin farklı alt yapıları var. Ama hepsine getireceği artılar bir; sanallaştırma ile güvenlik, yönetim kolaylığı, elektrik ve soğutma masraflarında düşüş yaşanacak, bulut bilişim ile esnek alt yapıyı kullanıcılarına sunarak ölçülebilir servisler verecekler. Bulut bilişimle istek anında hızla alt yapıyı genişletmek ya da daraltmak mümkün. Ayrıca otonom servislerle çok daha az kişi çok daha büyük yapıyı yönetebilir durumda olacaktır.

Devlet kuruluşları için düşündüğümde ise onların internet üzerinden verecekleri servislerin tüm ülkede aynı olaması sağlanmış olacak artı olarak. Ayrıca tüm devlet kuruluşları bir birleri ile de etkileşim içinde olup Web2.0 ya da web3.0 ve semantik ile bulut yapısını birleştirerek çok daha kullanışlı ve işe yarayan servisler sunabilirler. Bir örnek; eğitim bir topluluk bulutu olabilir, eğitimde öğretmenler ve öğrencilerin kayıtları bir servis olabilir ve bu servis sağlık hizmetleri ile etkileşimde olabilir. Böylece, bulut bilişim, web3.0 ve semantic kullanılarak ilgili kişilerin önüne ilgili bilgilerin gelmesi sağlanabilir. Bu örneğe bakacak olursak öğrenci önüne aldığı eğitim, öğretmeni ve sağlığı ile ilgili bilgiler gelecek, öğretmenin önüne öğrencileri, eğitim ve sağlığı ile ilgili bilgiler gelecek..

Dolayısıyla gereklilik olarak değil de tercih olarak bakıyorum ben bulut bilişime, içinde bulunduğum duruma gore tercihim değişebilir. İçinde bulunduğum duruma gore sadece bir bulut servisini kullanabilirim ya da yine bulunduğum duruma gore bulutumu kurabilirim. Bence herkesin bu bakış açısıyla bakıp içinde bulundukları durumu değerlendirip tercihlerini yapmalılar.

Gelelim gerçekliğe..  Gerçeklikten kastin uygulanabilirlik olduğunu düşünüyorum. Servisleri ve modelleri şöyle bir gözden geçirelim. SaaS hali hazırda uygulanıyor, ben yaklaşık 10 senedir hotmail servisini kullanıyorum. Salesforece, google docs gibi bir sürü örneği var. Yani gerçek.. Gelelim PaaS’a; ben yazılımcı olarak işe başladım dolayısıyla yazılım mantığını, adımlarını ve amacını gayet iyi biliyorum. Yazılımcı olarak hedefiniz şirketinizdeki ihtiyaca cevap verecek, hızlı çalışan, şirket altyapısına uygun  programı yazmaktır. İlk adım olan analizden sonra altyapıya uygun işletim sistemi, veri tabanı ve yazılım dili seçimi gelir. Bu ortam sağlandıktan sonra yazmaya başlarsınız. Yazarken yazdığınızı test etme şansınız pek yoktur. Anca program yazıp bitirdikten sonra testini yapabilirsiniz, hata durumunda yazılım tekrar elden geçer, ta ki tüm hatalar çözülünceye kadar. Sonrasında yazılım kullanıcıların kullanımına açılır. Oysa PaaS servisine geçiş yaptığınızda beklemeden kullanmaya başlarsınız. Yani yazılıma servisi satın alır almaz hemen başlarsınız. Ayrıca size bu servisle testlerinizi yazarken yapabileceğiniz ortam da sunulur. Böylece hatalarınızı yazarken giderirsiniz ve zaman kazanırsınız. Ayrıca PaaS ortamında bir çok işletim sistemi, veritabanı ve programlama dilini kullanarak testlerinizi yapma imkanı vardır. Böylece şirketiniz için en doğru çözümü bulabilme şansınız çok yüksektir. Bu servisi veren bir çok şirket de var piyasa da Azure Platformunu, google Appengine’ni verebilirim örnek olarak.  Ülkemizde Azure platform servisi önümüzdeki sene kullanıma girecek. Google app engine kullanılıyor zaten..

IaaS’ a bakınca alt yapının yani bilgisayar kaynaklarının servis olarak verilmesi.. Amazon web servislerini , go grid servislerini örnek verebilirim. AWS 2006 senesinden beri servis veriyor..

Modellerine gelince, herkese açık bulut hali hazırda bir çok ülkede uygulanıyor. Amerika’da devlet dairelerinde kullanılıyor, Amazon ve google servislerini herkese açık bulutta veriyor.. Özel buluta örnek olarak Nato’nun bulutunu verebilirim. Ayrıca Amazon “Vblock” ismiyle özel bulut modeli sunuyor. 3d Rendering firmaları Cloud Computing ile video rendering yapıyorlar,

Cisco’un yaptığı yeni araştırmaya gore 13 ülkede  global çaşılan firmaların %18 i bir şekilde bulut bilişim kullanıyorlar. Brezilya ve Almanya’nın ilk sıradalar ver iki ülkede de firmaların %27’si  bulut bilişim kullanıyorlar. Hindistanda bu oran %26 iken amerika da %23. Cisco 2013 yışına doğru iş gücünün %12 sinin herkese açık bulutu kullanacağını ve bu marketin 44 milyar dolar olduğunu söylüyor.

http://www.enterpriseitplanet.com/article.php/3921246/Report-Cloud-Computing-Has-Room-to-Grow.htm

Sonuç itibarıyla Bulut bilişim gerçek ve dünyada uygulanıyor.

Oya Şanlı

@oyasan

http://tr.linkedin.com/in/oyasanli

http://bit.ly/RollOutCloud

@cloudcampist

@cloudcampanka

@RollOutCloud

Anket sonuçlarını ilerleyen günlerde yine bu sayfalarımızda sizlere duyaracağız.

Girişimciliğe cesaret etmeden önce , ailenizin yeni bir işten beklentilerini sizinle aynı fikirde olup olmayacaklarını göz önünde bulundurmalısınız.

Artık başkalarının kuralları ile oynadığınız 9-5 düzenli bir işiniz yok. Harika bir iş fikriniz var ve artık kendi işinizin patronu olmaya hazırsınız. Girişimcilik yolunuzda öncelikle şöyle bir kanatlarınızı açarak tek başınıza uçabilirsiniz, ama ailenizi buna hazırlamaya ihtiyacınız olduğunu unutmayın.

Yeni bir iş başlangıcında tüm ailenin etkilenmesi her zaman pozitif olmayabilir. Girişimci olmakla duygusal anlamda bir tükenme yaşayabilir ve bu zaman alabilir. Siz ve aileniz için stresli bir duruma dönüşebilir.  Ailenizin desteklememesi veya sırt dönmesi durumunda da problem şiddetlenir. En baştan iş konularının ele alırken çok profesyonelce hareket etmeniz önemlidir.  Başarılı olmaya ihtiyacınız vardır ve aileniz size karşı saygı göstermeli, güvenmeli ve destek vermelidir.

İşte girişimcilik kararınıza aileni hazırlamak için ipuçları:

1.       Ailenizin desteğine güvenin

İşin gidişatıyla ilgili beklentilerinizi paylaşacağınız yer aileniz değildir bu evde tansiyonu yükseltir. Eğer böyle olursa aileniz daha çok başarısız ve hayal kırıklığı yaşadığınıza inanır. Yolun başında olduğunuza  ve yolunuzda ilerleyerek büyüyeceğinize inanarak anlayış göstermeleri önemlidir.  Eşiniz bu iş girişiminizi ciddiye almazsa çatışma yaşayabilirsiniz. İşinizde bir ekipmana ihtiyacınız varsa eşinizin bunun bir ihtiyaç olduğunu ve israf olmadığını anlaması gerekir.

2.       Sahip olduğunuz kapital için bir strateji belirleyin.

Herhangi bir geliriniz yoksa Sahip olduğunuz nakit değer kaybetmedikçe aile içindeki gelirle idare etmek durumunda kalabilirsiniz. Eğer eşinizin kazandığı para evin giderleri için yeterli ise geçici bir süre az gelirle idare edilebilir. Eğer eşinizin kazancı yeterli değilse bir süre tasarruflu davranarak idare etmek zorunda kalabilirisiniz.

3.       Ailece fedakarlık yapılacağını anlayın

Aile üyelerinin bunu her konumda bir eğlence, bir lüks gibi görüp vazgeçmeden anlayışla yanınızda olması önemlidir.  Eğer iş başarısız olursa ailenin fedakarlıkları, tüm birikimleri  boşa gidebilir, bunu da bilmeliler.

4.        Aile üyeleri ile açıkça konuşun

Ev ofis bir iş düşünüyorsanız sizinle yaşayanlarla konuşmalısınız. Bu eşiniz olabilir, arkadaşınız olabilir. Eğer eşiniz, çocuklarınız doğrudan işin içinde değillerse onlarında bilgilenmeleri gerekir. Aniden hastalanabilirsiniz, bu durumda işin devamı için yeterli bilgiye sahip olmaları önemlidir.

5.       Düzenli aile toplantıları yapın

Bu toplantılarınızı koridorda veya banyoda yapmayın. Ajandanıza yazılmış, planlanmış aile toplantıları olmalıdır. Ayrıca mantık dışı problemler ve kararlar yerine mantıklı sorunlara ve kararlara odaklanın.

6.       İş hakkında çocuklarınıza bilgi verin

İşiniz hakkında çocuklarınıza karşı samimi olun. İşin dışında para akışını ve para ile ilgili gelişmeleri açıklayın. İşinizi sıkıcı bulup ilgilenmezlerse onlara yapmaktan hoşlanabilecekleri bir şeyler bulabilirisiniz, size yardımcı olmalarını sağlayacak. Mesela web sitenizle ilgili birlikte çalışabilirsiniz.

7.       Yaratıcı bir aile iş planı yapın

İdeal olan planınızı üç bölüm üzerinden oluşturmanızdır. Aile üyelerinin ailenin hedeflerini ve bu hedeflere ulaşmak için gerekli kaynakları belirleyen bir aile planı, her bir bireyin hedeflere ulaşılabilmesi için yapabileceği yardım, iş ve aile ihtiyaçları arasında nasıl denge kurulacağı planı ve  işin genel stratejik yönetimi ve aile ile ilgisi, kontrol mekanizması, sahiplik gibi konularda adreslerin belirlendiği plan.

8.       Girişimcilikle aile yaşamınız arasındaki denge

Ev ve işte koşturmak çok zordur. Herkesin görevleri ile ilgili sorumlulukları farklı düzeylerde olacaktır. Önemli olan sizin kendinize, çocuklarınıza ve eşinize yeterli zaman ayırabilmenizdir. Eğer siz bir işçi gibi haftada 40 saat çalışırsanız ailenize ayırdığınız zaman da dahil olmak üzere diğer zamanlarınızdan fedakarlık ediyorsunuz demektir. O zaman sizin aile ve diğer ilişkileriniz için bir program yapmanız gerekir.

Son bir tavsiye yeni işiniz için kriterler belirlemenizi öneriyoruz. Bir ay, iki yıl, beş yıl … ulaşmayı düşündüğünüz her ne ise plan yapın.

www.inc.com

Ya da caddede yürüyüşe çıktınız. En sevdiğiniz mağazanın önünden geçiyorsunuz; tam o esnada cep telefonunuza mağazadaki kampanyalar, indirim ve yeni ürünlerin haberleri MMS olarak geliyor. Ama alışveriş değil kahve havasındasınız. Biraz ilerideki kahve dükkanı da size mesaj atıyor ve en yakın arkadaşınızın da aynı mekanda kahve içtiğini haber veriyor…

Teknolojiyle biraz haşır neşir olanlar, artık bu anlattıklarımızın bir bilim kurgu filminden alıntı olmadığını gayet iyi biliyor. Hatta dijital dünya, tüketicilere ve hedef kitlesine ulaşmayı hedefleyen reklamverenlere bundan çok daha fazlasını vaat ediyor. Öyle ki imkanların web siteleri ve kurumsal bloglarla sınırlı olduğu günler çoktan geride kaldı. Şimdi bir marka YouTube’da videoları, Facebook’ta sayfaları ya da Twitter’daki “tweet”leriyle tüketicilerine ulaşabiliyor. Ya da iPad ve diğer markaların benzeri cihazlarında bir aplikasyon (uygulama) veya advertgame (reklam oyun) olarak karşımıza çıkabiliyor.

Kısacası sosyal alemler, cep telefonları, arama motorları, bloglar başta olmak üzere tüm dijital ortam pazarlama mecrasına dönüşmüş durumda. Kimileri bunu 360 derecelik entegre pazarlama kimileri de interaktif iletişim olarak adlandırıyor. İsmi ne olursa olsun sonuç değişmiyor; dijital teknolojilerin pazarlama stratejilerini kökten değiştirdiği bir döneme girdik. Artık Türk reklamverenler de “dijital pazarlama” devrimini göz ardı edemiyor.

300 milyon dolarlık pazar

ABD’de her 100 markanın 90’ının Facebook’ta sayfası olduğunu biliyor muydunuz? Bu pazarın artık iyice olgunluğa eriştiği İngiltere’de ise online reklam harcamaları televizyonu çoktan geride bırakmış durumda…

Türkiye’de pazar henüz emekleme döneminde. Ancak rakamlar, ülkemizde de reklamveren için “dijitalleşme” zamanının çoktan geldiğini haber veriyor. İnternet reklamcılığı konusundaki en yetkin kuruluş olarak kabul edilen IAB’nin (The Interactive Advertising Bureau) Türkiye Koordinatörü Aygen Tezcan, IAB Europe’un her yıl yayınladığı AdEx raporunun 2009 verilerine göre, Türkiye’nin online pazarlamada Avrupa’nın en hızlı büyüyen 4’üncü pazar olduğunu hatırlatıyor. Aynı rapor, 2008’de 150 milyon dolar seviyesinde olan online pazarlama yatırımlarının 2009’da 200 milyon doları aştığını gösteriyor. Bu büyüklük Türkiye’yi 20 Avrupa ülkesi arasında 14’üncü sıraya taşımış.

Tezcan, 2014’e kadar dijital pazarlama bütçesinin toplam reklam ve pazarlama bütçelerinden aldığı payın yüzde 20’lere yükseleceğini tahmin ediyor. İnternet kullanıcı sayısında ve sosyal alemlerde geçirilen zamandaki artışa paralel olarak büyüyen dijital pazarlama yatırımlarının 2011’de 300 milyon dolar olacağı öngörülüyor.

Devlet de burada, KOBİ’ler de…

Neden “dijital pazarlama” sorusunun onlarca cevabı vaar. Ancak kuşkusuz reklamverenlerin “buraya” gelmelerindeki en önemli neden, herkesin “orada” olması. Markalar, tüketiciler, iş ortakları, bayiler ve tabii ki rakipler… Son araştırmalara göre, tüketicilerin yüzde 68’i bir ürün veya hizmet hakkında bilgi edinmek istediğinde önce internet kaynaklarını kullanıyor.

Ancak bu durum reklamverenlerin dijital pazarlamaya yönlenmesindeki tek etken değil elbette. Direkt hedef kitleyle buluşma, ölçümlenebilme, az maliyetle büyük geri dönüşler sağlama da dijital pazarlamanın diğer artıları olarak kabul ediliyor. Üstelik dijital pazarlamadaki herhangi bir kampanya günün şartlarına ya da kampanyanın koşullarına uygun olarak anında güncellenebiliyor.

Bu pazarlamanın klasik pazarlama stratejilerinden en büyük farkı ise sadece dev bütçeli büyük şirketlere değil, KOBİ’lere ve küçük bütçeli lokal markalara da kapılarını açıyor olması. Öyle ki Kayserili ve sadece Kayserili tüketicileri hedefleyen bir marka, 1.000 lira gibi bir bütçeyle bile milyonları buluşturan sosyal ağlar üzerinden hedef kitlesine ulaşabiliyor. Ya da Bodrum’daki bir sandalet ustası, Amerika’daki bir öğrencinin blog’una kendi web sitesinin linkini yerleştirip, sadece link’e tıklanma oranı kadar para ödeyebiliyor.

Ancak geleneksel reklam mecralarına kıyasla maliyetlerin düştüğü ve bariyerlerin kalktığı dijital ortamlarda fark edilebilmek sanıldığı kadar kolay değil. Bu durum dijital mecrada yer almayı kolaylaştırırken, rakipler arasından sıyrılmayı da bir o kadar zorlaştırıyor. Dipsiz dijital mecralar arasında seçim yapmak konusunda ise reklamverenlerin imdadına dijital ya da nam-ı diğer interaktif ajanslar yetişiyor.

Kazandıklarının yüzde 50’si kâr

IAB’nin araştırmasına göre, halen Türkiye’de profesyonel anlamda 50’ye yakın dijital ajans hizmet veriyor. Ancak pazarın büyüme potansiyeline bağlı olarak bu sayının da önümüzdeki 1-2 yıl içinde katlanacağı düşünülüyor. Zaten bugünkü interaktif ajanslar da, bu ajansların başkanlık koltuğunda oturan girişimciler de oldukça genç; en yaşlısının kurulmasının üzerinden 5-6 yıl geçmiş. Dijital ajans kurmak için büyük yatırımlara gerek olmaması bunun en önemli nedeni olarak görülüyor.

Büyük satın almaların yaşanmadığı bu sektörde çok küçük bütçelerle ajans kurmak mümkün. Hatta bunun için çoğu zaman ofise bile gerek kalmıyor. Bir bilgisayarın yanı sıra yaratıcı hayal gücünü teknik bilgiyle destekleyecek bir ekip yeterli. Dijital ajans yetkilileri, henüz çok büyük ciroların olmadığı bu sektörde karlılığın yüksek olduğuna dikkat çekiyor. Öyle ki bir dijital ajansın cirosunun yaklaşık yüzde 50’si kar olarak yazılabiliyor.

Pazara yeni giren ajanslardan biri de Teknofikir… Şirketin kurucu ortağı ve yöneticilerinden Utku Yasavul, sadece 1 yıl içinde müşteri portföyüne birçok önemli markayı kattıklarını paylaşıyor. Teknofikir, mobil pazarlama ve sosyal medya pazarlaması konusunda müşterilerine dijital pazarlama hizmeti sunuyor. “Yani sosyal ağlarda yayınlanacak film de çekiyoruz, gerekli kodlamaları da yapıyoruz, markalarımız için sadakat grupları da oluşturuyoruz” diyen Yasavul, internetin artık sadece gençlerin değil 45 yaş üzeri kitlenin de ilgisini çektiğini vurguluyor. Yasavul’a göre, dijital pazardaki gelişmeler şu an yaşadıklarımızla sınırlı kalmayacak:

“Nitekim birçok büyük marka yurtdışında ana ajans olarak dijital ajanslarını konumlamaya başladı. Geçmişin aksine bugün dijital fikirlerin televizyon reklamları yayınlanıyor. Tam bir cihaz ve mecra devrimi yaşıyoruz.”

2004’ten bu yana müşterilerine interaktif iletişim fırsatları sunan Nexum Creative, web sitesi tasarımından online pazarlama kampanyaları ve mobil uygulamalara birçok dijital işlem gerçekleştiriyor. Nexum Creative CEO’su Filiz Behrendt, “Bu bazen bir Facebook uygulaması, bazen bir mikrosite, bazen blog, bazen viral bir video, bazen de online bir yarışma ya da bir kampanya sayfası olabiliyor” diyor. Behrendt, bu tür projelerin sanal alemde istediği etkiyi yaratabilmesi için yaratıcılık ve teknolojinin bir arada olması gerektiğini savunuyor.

Nexum Creative, sadece Türkiye’dekilerin değil yurtdışındaki birçok markanın da dijital pazarlama kampanyalarını yürütüyor. Behrendt, yıllık cirolarının 4 milyon euro’ya ulaştığını vurguluyor.

Sektörün diğer bir genç girişimcisi ise Burak Gözalan… 4 yıl önce kurduğu Pure New Media ile müşterilerine dijital pazarlama iletişimi hizmeti sunan Gözalan, ortağı olduğu Balina aracılığıyla da iPhone, BlackBerry ve iPad gibi platformlara uygun uygulamalar geliştiriyor. Gözalan, 2011 ciro hedefini 2 milyon dolar olarak açıklıyor. Tüketicinin günümüzde kendisinin de dahil olabileceği, interaktif ve samimi iletişimi tercih ettiğini söyleyen Gözalan’a göre, kitlelere hitap eden pazarlama anlayışı yerine “kişiye özel” iletişim güçleniyor.

“Hayatımız 4 ekran ekseninde…”

Gençliğe yönelik pazarlama faaliyetleriyle tanınan Youtholding de dijital yapılanmaya giden ajanslardan biri… Şirketin kurucularından Emrah Kaya, 2004’ten bu yana gençlere yönelik dijital pazarlama kampanyaları düzenlediklerini hatırlatıyor. Bu departmanın elde ettiği ciro hızla artınca Youtholding, dijital bölümü ayırarak yeni bir şirket kurma kararı almış. Böylece 2007’de Youthmedia ortaya çıkmış. Kaya, bu yıl cirolarında 2009’a oranla yüzde 130 büyüme olduğunu açıklıyor.

Emrah Kaya, artık hayatımızın 4 ekran ekseninde döndüğünü düşünüyor: “Önemli bir tüketici kitlesi, artık bilgisayarın karşısında, sırtları televizyona dönük, ellerinde cep telefonları ve çoğu zaman kucaklarında iPad ya da benzeri cihazlarla yaşar hale geldi. Böyle bir çağda bir markanın sadece klasik pazarlama yöntemleriyle tüketiciye ulaşması çok zor. 360 derece entegre pazarlama anlayışından kaçınmak imkansız. İşte biz de Youthmedia olarak, bu entegre pazarlama anlayışı doğrultusunda müşterilerimizin televizyon ya da yazılı basında yer alan pazarlama kampanyalarını online dünyaya taşımayı sürdürüyoruz. Markanın kampanyası markanın blog’unda yer alıyor. Ayrıca tüketici Facebook ya da Twitter gibi sosyal alemlerde de aynı kampanyaya rastlıyor. Aynı zamanda cep telefonuna SMS ya da MMS olarak geliyor. iPad ya da benzeri cihazlarda kampanyanın aplikasyonları indiriliyor. Biz diğer ajanslardan farklı olarak markaların sosyal alemdeki itibarlarını da yönetiyoruz.”

KeyFruit, sektörün biraz daha yenilerinden. Ağustos 2009’da, Yakup Bayrak ve Ali Rıza Sönmezışıklı tarafından kurulmuş. Halen 20 kişilik ekibiyle, web tabanlı uygulamalar üzerinden tam kapsamlı dijital iletişim çözümleri sunuyor. Bayrak, 2011’in “e-pazarlama” yılı olacağı görüşünde. Reklamverenlerin de, ona hizmet üreten dijital ajansların da hedef kitlenin internet kullanım alışkanlıklarına uygun çözümler geliştirme yoluna gideceğini düşünüyor. Bu yeni yaratıcı çözümler, çok daha kapsamlı, kompleks ve uzmanlık gerektiren ölçülere ulaşacak. Bayrak’a göre, geleneksel reklam ajansları da bu dönüşüme ayak uydurmak zorunda kalacak. PR ajansları ise bir yandan yan kollar açmaya başlarken, bir yandan da sosyal medya danışmanlığı verecek. Pazarlama ajansları, etkinliklere internet tabanlı katılım sağlanması için projeler geliştirecek. Prodüksiyon firmaları da uzmanlıklarını internetin sahne aldığı ekranlara göre adapte edecek.

Gelenekçiler de dijitalleşiyor

Nitekim pazardaki bu değişim, şimdiden geleneksel reklam ajansları ile PR ve iletişim şirketlerini de etkilemeye başlamış. Bazıları kendi içlerinde dijital departmanlar oluştururken, bazıları da bağımsız bir dijital ajansı iş ortağı olarak konumluyor ya da satın alma yoluna gidiyor. Bunlara Trafo adıyla dijital ajans kuran Rafineri’yi, Ogilvy One markasıyla pazara giren Ogilvy’yi ve Rabarba’ya ortak olan Alametifarika’yı örnek gösterebiliriz. Alice BBDO bu alanda Proximity İstanbul, Publicis ise Digitas’la ilerliyor. Reklamın diğer büyük ajansları TBWA, McCann Erickson ve GS Saatchi ise bünyelerinde oluşturdukları interaktif birimlerle yola devam ediyor.

Halkla İlişkiler sektörü de “dijital pazarlama” devriminden nasibini almış. Örneğin Marjinal Porter Novelli, kendi bünyesinde oluşturduğu bir birimle müşterilerine online iletişim danışmanlığı, sosyal medya takip hizmeti, dijital PR, online kriz yönetimi ve Facebook fan sayfaları yaratma, Facebook uygulamaları gibi alanlarda hizmet sunuyor. Şirketin Sosyal Medya Direktörü Umut Ersoy, bu yıl toplam cironun yaklaşık dörtte birinin dijital kısımdan elde edileceğini öngörüyor. Sosyal medyanın reklamverenler gözünde artık alternatif olmaktan çıkıp ciddi bir mecraya dönüştüğünü düşünen Ersoy’a göre, bu kullanım alışkanlığını görmezden gelmek markalar için büyük kayıp olacak.

Yeni iş kolları doğuyor

Pazarın dinamikleri değişse de yazılımcılar, uygulamacılar, müşteri temsilcileri ve metin yazarlarına yine ihtiyaç devam edecek. Ancak yeni pazarlama çağında en çok sosyal medya uzmanına ihtiyaç olacağı düşünülüyor. Bir markayı veya ürünü sosyal ağlarda temsil eden bu kişilerin aylık geliri 1.000 ila 3.000 TL arasında değişiyor. Türkiye’de yeni yeni yaygınlaşmaya başlayan bu iş kolunun sağladığı en büyük avantaj ise öğrenciler ve ev hanımlarına bile kapılarını açmış olması.

Emrah Kaya, aynı şekilde internet ortamında ağızdan ağza pazarlama yapan womer’larla paylaşımcı reklamcı sharetizer’ların da artacağı kanısında. Kaya, özellikle “sharetizer”lığın Facebook ve Twitter gibi sosyal alemde geniş çevresi olan öğrenciler için çok uygun olduğunu düşünüyor: “Bu konuda oldukça farklı gelir paylaşım modelleri de oluşuyor. Örneğin sharetizer, markanın kampanya videosunu Facebook’taki sayfasına koyuyor ve arkadaşları videonun yaklaşık yüzde 70’ini seyrettiği takdirde izleme başına para kazanıyor. Bu uygulamanın reklamveren için bir başka avantajı ise videoyu sharetizer’ın sayfasında görüp beğenen diğer Facebook kullanıcılarının kendi sayfalarında yayınlanması. Böylece markanın kampanyası milyonları buluşturan bir sanal mecrada dönerken, reklamveren sadece sharetizer’a para ödemiş oluyor.”

Emrah Kaya’ya göre, yakın zamanda adını sık duyacağımız bir diğer iş kolu da “sosyal alem dedektifleri” olacak. Sosyal medyanın çeşitlilik kazanmasıyla birlikte burada üretilen sınırsız içeriğin takibi de markalar açısından gün geçtikçe zorlaşıyor. Kaya, şirketlerin haklarında çıkan her türlü söylentiyi anında öğrenebilmek için “dijital dedektifler” tutacağını öngörüyor. Bu elemanlar, adeta bir medya takip merkezi gibi dijital dünyada markayla ilgili politik, ahlaki, ekonomik, çevresel tüm olumsuz söylemlerin peşine düşüyor. Kaya, Youthmedia bünyesinde bu şekilde 2 bine yakın sitenin takip edildiğini belirtiyor.

C.O.R.E. Cihan Akbil: “Freelance yaratıcılar arıyoruz”

Dijital pazarlama ve iletiyim sektörüne 1 yıl önce katılan C.O.R.E.’un ana uzmanlık alanları kampanyalara web sitesi oluşturulması, Facebook uygulamaları, sosyal medya yönetimi, banner’lar ve mailing’ler ile masaüstü uygulamaları şeklinde sıralanıyor. C.O.R.E. bünyesindeki 8 kişilik çekirdek ekip; bu işlerin proje, altyapı geliştirme ve kreatif yönetimini üstleniyor. Üretimin büyük bölümü ise “İnteraktif Kolektivite” adı verilen dış ekiplerle yürütülüyor.

C.O.R.E. kurucularından Cihan Akbil, “İnteraktif Kolektivite” ekibinin ağırlıklı olarak freelance (serbest) çalışanlardan oluştuğunu belirtiyor. “Böylece yaratıcı beyinleri klasik mesai saatleri içinde ofise hapsetmiyoruz” diyen Akbil, bu konuda fikri ve projesi olanları “İnteraktif Kolektivite” ailesine katılmaya davet ediyor.

Mingus Design Kurucu Yöneticisi Berk Özler: “Asıl işi dijital olan ajanslar kazanacak”

Mingus, 2003’te Berk Özler ve Cem Yıldız tarafından kuruldu. Özler, markaların günümüzde “word of mouth marketing” (ağızdan ağza pazarlama) yöntemiyle ancak kendi çevreleri kadar yayılabildiğini, oysa aynı pazarlama yöntemiyle internette milyonlara ulaşmanın hiç de zor olmadığını vurguluyor. Örnek olarak da Akbank-Wings için hazırladıkları online projeleri gösteriyor:

“Bu kampanyada içeriği oldukça zengin hazırlanmış bir web sitesiyle işe başladık. Sitede eğlenceli ve interaktif bölümlere de yer verdik. Facebook üzerinden bağlanmayı da mümkün kıldık. Tüketiciler diledikleri içeriği Facebook profilinde de paylaşabiliyor. Böylece kurumsal duruşa sahip bir web sitesi hazırlarken, aynı zamanda Facebook gibi eğlenceli ve popüler bir sosyal mecrayla etkileşim yarattık.”

Berk Özler, 2011’den itibaren bu tür etkileşimler yaratan dijital ajansların çağının başlayacağı kanısında. Bu konuda büyük şirketlerin dijital departmanlar kurmasının ise çözüm olamayacağını düşünüyor. Kısa bir sürede, asıl işi “dijital işler” olan bir ajansın, reklam şirketine bağlı çalışan bir bölümden daha başarılı olduğu anlaşılacak.

Facebook Stratejik Planlama Başkanı Trevor Johnson: “Amerika’daki 100 markanın 90’ı Facebook’ta”

Dünya çapında 300 milyonun üzerinde aktif kullanıcısı bulunan Facebook, Türkiye’de ise 20 milyona yaklaştı. Bu rakamla ABD ve İngiltere’nin ardından üçüncü sırada yer alıyoruz. Türkiye’de Facebook’u her gün ziyaret edenlerin sayısı yaklaşık 7.5 milyon. Facebook üyelerinin yüzde 50’si her gün, yüzde 80’i ise her hafta siteye giriyor. Site gelirinin yüzde 99’unu online reklam ve pazarlama kampanyaları oluşturuyor.

Kullanıcılar ve markalar, Facebook kanalıyla farklı tiplerde pazarlama yapabiliyor. Bunlardan biri standart ilanlar. Facebook’ta bir sayfa açarak da yer alabiliyor. Nitekim ABD’deki 100 markadan 90’ının bir Facebook sayfası bulunuyor. Bunlar pazarlama sözlüğüne sosyal mikro siteler olarak girmiş durumda. Çünkü bu sayfaları takip eden kullanıcılarla bire bir iletişime geçmeniz mümkün. Hayran sayfalarınızda içerik, ilginç bilgiler ve satış mesajları paylaşımında bulunabiliyorsunuz.

Üçüncü yöntemse uygulamalar… Facebook platformunda yaklaşık 100 bin uygulama yer alıyor. Bu uygulamaların büyük bölümü, markalara ve kurumlara ait. Kurumlar kullanıcılarına, Facebook platformu, oyunlar ya da uygulamalar kanalıyla yakın bağlar kurma imkanı tanıyor. Markalar, Facebook’u pazar araştırmaları için de kullanıyor. Bu alanda başarılı markalardan biri de Nike… Nike’ın Türk kullanıcılar için hazırladığı sayfa, sadece 5 günde 140 bini aşkın hayran çekmiş. Yine kişiler de şahsi pazarlamalarını Facebook üzerinden yapabiliyor. Bunlardan biri de futbolcu Arda Turan… Arda’nın 600 bini aşkın hayranı bulunuyor.

Marmara Üniversitesi Öğretim Görevlisi Yrd. Doç. Dr. Necmi Emel Dilmen: “Mühendisler ve yazılımcılar iletişimci olacak”

Dijital pazarlama iletişimi sektörünün bu hızla büyümesi, bu alanda istihdam eksiğini de beraberinde getiriyor. En çok aranacak uzmanlardan biri sosyal medya uzmanlığı. Dijital pazarlama başlığı akademilerin eğitim programlarına da girmeye başladı. Üniversitelerde bu konuyla ilgili özellikle genç akademisyenlerin çalışmaları gözlemleniyor. Üniversitelerin pazarlama bölümlerinde “dijital pazarlama” başlıklı dersler var. Ayrıca üniversitelerin ve özel eğitim kurumlarının bu konuya yönelik sertifika programları da bulunuyor.

Yine daha teknik insanları iletişimci olarak göreceğiz. Mühendisler ve yazılımcılar, 1980’lerin film yönetmenleri ve prodüktörleri gibi olacak. Enformasyon mimarlığı (information architecture) ve analiz konularının da önem kazanacağını düşünüyorum.

Manpower Türkiye Genel Müdürü Ebru Coş: “Online kimlikler işe alımda etkili”

Dijital ajansların artmasını her şeyden önce Türk internet sektörü adına olumlu bir davranış olarak görüyorum. Genç bir nüfusa sahip Türkiye’de internet penetrasyonu ve internette geçirilen süre gün geçtikçe artıyor. Bu durum da dijital mecraların pazarlama iletişiminde özellikle alternatif bir kanal oluşturmasına ve dijital ajansların sayısının artmasına neden oluyor. Yakın zamanda yeni ajansların ortaya çıkacağını ve Türkiye’de internet kullanımını, burada geçirilen zamanı fark eden global dijital ajansların da Türkiye pazarına gireceğini düşünüyorum.

Bu tür ajanslarda sosyal ağları tanıyan, araştırmacı, eğlenceli ve yaratıcı çalışanlar tercih ediliyor. Sosyal ağları etkin şekilde kullanan bu kişiler, online kimliğe sahip oluyor ve bu kimliği sürekli geliştiriyor. Çoğunluğu da blog yazarı oluyor. Bu çalışanların iletişimi bilmelerine ve global trendleri takip etmelerine de önem veriliyor.

Online ve offline dünya birbirine çok paralel olarak ilerliyor. Online’da kurguladığınız bir proje aslında toplam iletişim çalışmalarınızın bir ayağı. Normal ajanslardaki iş tanımlarının dışında dijital ajanslarda yeni mesleklerin, yeni iş tanımlarının doğduğunu biliyoruz. Buna bir örnek olarak markayı ve marka rakiplerini takip eden, gerektiği yerde müdahale eden ve gün sonunda bu konuşmaları raporlayan kişileri verebiliriz. Bunun yanı sıra markanın herhangi bir içeriğini çeşitli sosyal ağlarda paylaşan, iletişimde olduğu kişilere gönderen çalışanlar da dijital ajanslarda istihdam ediliyor. Ayrıca dijital ajansların yaratıcı departmanlarında oluşturulacak yeni projeler için dijital dünyayı bilen tasarımcılar ve yazılımcılar da yer alabiliyor.

Dijital ajanslarda çalışmak isteyenlere iletişim kavramını öğrenmelerini, dijital dünyayı tanımalarını, farklı sosyal ağları keşfetmelerini öneriyoruz. Ayrıca yaratmış oldukları şeyleri paylaşmaları, sektörel konularda içerikler hazırlamaları da dikkat etmeleri gereken önemli bir nokta. Bunun dışında sosyal iş ağlarında profil oluşturmaları da gerekiyor. Bu tarz bir işte çalışmak isteyenlerin online kimliklerini iyi korumaları ve geliştirmeleri de önem taşıyor. Sosyal ağlarda yaratılan profillerle oluşan online kimlikler işe alım sürecinde dijital ajanslarda özellikle üzerinde durulan bir konu.

Monster Pazarlama Direktörü Seden Gürcü: “Parlak kariyer imkanları var”

Dijital medyanın önlenemez yükselişi, yatırımların da buna bağlı olarak artışı tüm dünyada reklamvereni, ajansları ve mecraların kendilerini yeni bir yapılanmaya yöneltti. Bunun sonucu olarak dijital ajanslar açısından önemli bir dönüşüm süreci yaşanıyor. Müşterilerine dijital pazarlama çözümleri sunan ajansların iş süreçleri ve organizasyonel yapılanmaları sürekli değişiyor, buna bağlı olarak yarattıkları istihdam boyutu çeşitleniyor. Dijital ajans sayısı arttıkça verdikleri hizmetlerin alanı da genişliyor. Ajanslar müşterilerine tam hizmet verebilmek için geleneksel reklam hizmetlerini de portföylerine alıyorlar. Dijital ajansların arzı, onlara olan talebin üzerinde olduğu için sektörde büyüme devam ediyor. Markalar hedef kitleyle ilişki kurabilmek ve onlarda deneyim yaratma ihtiyacı içinde. Ama kullanıcıyı etkilemek ve ona sahip olmak eskisi kadar kolay değil. Bu noktada dijital ajanslarda 360 derece hizmet veren ajanslar olmaya çalışıyorlar. Ve müşterinin ihtiyaçlarına göre tüketici iletişimi için çözüm üretmeye çalışıyorlar. Bu durum çoklu kanalların eş zamanlı doğru yönetimini gerektiriyor. Böylece dijital ajans bünyesinde stratejik planlama bilme ve uygulama öne çıkıyor.

Dijital pazarlama ajansları bugüne kadar Monster aracılığıyla şu pozisyonlar için yetenek bulma çabasına girdi: iPhone uygulamaları geliştiricisi (application developer), Facebook uygulamaları geliştiricisi, marka yöneticisi, müşteri yöneticisi, stratejik planlama uzmanı, proje yöneticisi, grafik tasarımcı, sosyal medya uzmanı, SEO uzmanı, SEM uzmanı, web tasarım uzmanı, yazılımcı, java geliştiricisi, flash geliştiricisi, mobil içerik yöneticisi ve dijital medya planlama uzmanı.

İnternete ve sosyal medyaya hakim, yenilikleri takip eden, yaratıcı, kendini sürekli geliştiren, esnek çalışmayı tercih eden, İngilizce bilen, takım çalışmasına yatkın, teknik bölümlerden mezun olmasa dahi teknik konulara meraklı olan kişiler bu alanda çalışıyor.

İnteraktif ajanslar, işlevleri gereği, kaliteli insan kaynağını bünyelerinde barındırmak zorundalar. Web tasarımı ve geliştirmesi, arama motoru pazarlaması, internet reklamcılığı ve pazarlaması, e-ticaret danışmanlık hizmetleri konusunda çalışmak isteyen gençler için parlak kariyer imkanları bulunuyor. Bu alanda kendi işini kurmak isteyen gençlerin öncelikle bu tür ajanslarda çalışarak deneyim kazanması önemli.

Yenibiris.com Genel Koordinatörü Burçak Pak Yılmaz: “Dijital ajansların istihdamı artacak”

İnternet kullanımının gün geçtikçe artması, firmaların ilgisini bu yöne çekti. Gittikçe büyüyen bu sektör yeni dijital ajansların kurulmasına, reklam ve halkla ilişkiler ajanslarının kendi içlerinde bu alana odaklı departmanlar kurmasına neden oldu. Pek çok anlamda hayatımıza giren dijital iletişim, firmalar için de göz ardı edilemez bir kanal oldu. Dolayısıyla bu alandaki istihdamın artacağını düşünüyoruz.

Sektörde sosyal medya ciddi bir fırsat olarak görülüyor ama bu işin nasıl yönetileceği konusunda maalesef net bir bilgi yok. Aslında sosyal medya bir kurumsal iletişim aracıdır. Ancak ne yazık ki henüz ucuz reklam gözüyle bakılıyor. Şimdilik çok ciddi bir sosyal medya uzmanı istihdamı göremiyoruz. Sosyal medya uzmanı istihdam eden şirketlerin de sonrasında bu kişilerin nasıl bir görev tanımıyla görevlendirildiklerini bilmiyoruz.

Online iletişimle birlikte yeni mesleklerin yaratıldığını söyleyebiliriz. Sosyal medya takibi de bunlardan biri. Sosyal medyada markanız ve rakipleriniz hakkında neler konuşulduğunu takip eden, bunları raporlayan yeni meslek kolları çıktı. Bu meslek kolunda çalışan kişiler, belli programlar aracılığıyla bir markanın ve rakiplerinin hakkında ne konuşulduğunu, online itibarının nasıl olduğunu, haberlerinin nerelerde çıktığını analiz ediyorlar. Bunun dışında marka hesaplarını yöneten, markaya dijital dünyayla ilgili trendleri ve son gelişmeleri anlatan iş kolları da var. Ayrıca online metin yazarlığı da bu tarz ajanslarda yer alan iş kollarından. Çeşitli platformlar için uygulama geliştiren, site hazırlayan tasarımcılar ve kodcular da dijital ajansların bünyesinde yer alıyor. Bu alanda çalışan kişiler genellikle sosyal ağlarda aktif, blog yazan ve iletişimi bilen kişiler arasından seçiliyor.

Bu tür ajanslarda çalışacak gençlerin özellikle e-itibarlarına dikkat etmelerini öneriyoruz. Sosyal ağlarda yaratılan profillerle oluşan online kimlikler, işe alım sürecinde dijital ajanslarda özellikle üzerinde durulan bir konu. Bu açıdan bu kimliğin itibarını korumak profesyonel yaşamda önemli oluyor. Bu kimlik kapsamında internet ortamında ilgilenilen meslek konuları ile paylaşımlarda bulunulması, o meslek koluyla ilgili içeriklerin paylaşılabildiği alanlar oluşturulması ve kişinin kendi istediği kadar kendisini anlatması ve bunu yönetebilmesi e-itibarın önemli adımları arasında yer alıyor. E-itibarı korumak ve artırmak için ayrıca, adayların kendi adı ve soyadıyla alan adı alması, yarattığı sosyal ağ profillerindeki güvenlik ayarlarını incelemesi ve paylaşımlarını da bu bilinçle yapması gerekiyor. Adayın meslek kolundaki diğer meslektaşlarının olduğu gruplarda bulunması ve meslek sohbetlerine dahil olup paylaşımlarda bulunması da e-itibarını güçlendirmesine katkıda bulunuyor.

Para/Melis Tosyalı / İbrahim Yılmaz

Bir web sitesine sosyal öğelerin eklenmesi veya sürekli güncellenen haber akışının olması  onun sosyal bir site olduğu anlamına gelmez. Bunun için gelişmiş  bir bakış açısıyla bir iş modeline fokuslanarak bir sosyal site oluşturulması gerekir. Peki bu mümkün mü?

ÖZELLİKLER VE İŞLEVSELLİK

Online bir magazin veya bir sosyal network mu kuracaksınız? Bu sosyal network’ te kullanıcılarınızın ne yapabilmesini istiyorsunuz? Bu çalışma herkese mi yoksa özel tanımlanmış gruplara mı açık olacak? Bu çalışma da önemli olan bu işin sizin  yapmak istediğinizin ne kadarını yansıttığıdır. Bilgilerin  güvende olması için nasıl  bir işlevselliğe ihtiyacınız var? Bu sorular böyle devam eder.

Öncelikle; bugünün, yarının ve altı ay sonrasının hedeflerine bakarak  makro bir web sitesiyle işe başlamalısınız. Nasıl bir görünüme sahip bir web sitesi  beğenilir? Çalışmanın önyüzünde ve arka kontrol sisteminde ne yapmak istiyorsunuz?  Kullanıcılarınız, neyi yapabilecekler? Genel anlamda ve reklam açısından mümkün olduğunca kolay yönetilebilecek işlevselliğe sahip ve kullanıcılar için kolay algılanacak onların hoşuna gidecek  kategorilerden oluşmalı. Bu konuda uzman kişilerden  yaratıcı fikirler alarak ilaveler yapabilirsiniz.

Bu genel çalışmadan sonra sitenizin micro görünümü  için detaylandırmaya geçebilirsiniz. Üyelik işlemleri, üyelikten ayrılma, bu işlemlerin otomatik sistem üzerinden gerçekleştirilmesi, üyeliğin, üyelikten ayılmanın otomatik olarak konfirme edilmesi ilk etapta sisteme dahil edilecek konulardır. Genel düzen için gerekli olan resim, video araçları, yazı düzenleri, yaratıcı  interaktif elemanlar, bunların dışında belki özel elemanlara ihtiyaç duyabilirsiniz. Sonra yasakların, kullanım izinleri…bu liste tamamlanana kadar daha pek çok detay gözden geçirilecektir.

Sosyal web sitenizi kurarken daha sonra sorunlarla karşılaşmamak için teknolojisine doğru karar verebilmeniz her bir detayı göz önünde bulundurmanız gereklidir. Bu konu özellikle  bütçenizi belirlemenize çok yardımcı olacaktır. Macro görünüm başlangıç için, micro görünüm ise beklentilerinizi ve bütçenizi gerçekleştirmenize yardımcı olacaktır.

TEKNOLOJİK  SEÇENEKLER

Nasıl bir web sitesine ihtiyacınız olduğu kesinleştiğinde size yardımcı olacak bu işin uzmanına karar vermelisiniz. Bu sırada en önemlisi karşınızdakilere ne istediğinizi  doğru aktarabilmek ve anlaşılabilmektir. Portakallarla elmaları birbirine karıştırmadan sabırla her konunun aydınlanması en fazla süreci oluşturur. Teknoloji konusunda uzman değilseniz isteklerinizi karşılayacak teknolojik çözümleri kavramak kolay olmayacaktır. Düşünemeyeceğiniz konulardaki sorular için mutlaka sizden daha deneyimli biri ile hareket edin. Bu zamanınızla  ve paranızla yatırım yaptığınız uzun bir yol, unutmayın.

İkinci seçenek bunu kendiniz yapmayı düşünebilirsiniz. Bu konudaki bazı çok özel sorularınızı profesyonel firmalara sorarak çözmenizi ve teknolojideki değişimleri çok yakından takip etmenizi tavsiye ediyoruz. Örneğin, bu profesyonel firmalara sosyal web sitenizi geliştirmek için ne tür uygulamalar yapılabileceğini sorabilirsiniz. Teknoloji konulu soruların ve çözümlerinin yer aldığı forumları takip edebilirsiniz. Danıştığınız  firmalar kimi zaman işi yokuşa sürebilirler ama ne istediğinizi bilerek sorularınızı yöneltirseniz projeniz için çözüme ulaşmanız kaçınılmaz olur. Projenizi geliştirmek için teknolojik imkanları mutlaka sorun. Bu konudaki öneriler en iyi sonuç için paha biçilmez fırsatlar oluşturmanızı sağlayacaktır.

Kurguladığınız tüm ihtiyaçları farklı teknolojik araçlarla kurduğunuz sosyal web sitenizi tanıtmak zamanı alacaktır. Sizin favori sosyal sitelerinizde size nelerin ve neden cazip geldiğini gözlemleyin. Ve buradan yola çıkarak uygulamaya karar verdiklerinizin üzerinden tekrar bir uzmana danışabilirsiniz.

Unutmamalısınız ki; sosyal bir web sitesi kurmak için iki önemli faktör vardır. Net bir iş planı ve bu işi büyütmenize yardımcı olması için kullandığınız uygulamalar.

Ev’ de Ofis

Fiyat : Yok
Odaklanma : Yüksek
Unutmamalı : Eşinize karşı nazik olmayı.
En keyiflisi: Yalnız çalışma. Terlik ve eşofman eşliğinde  telefonla  iş görüşmeleri:)
Ne zaman bırakmalı: Küçük çocuklarınız ve gürültülü komşularınız olduğu zaman

Plaj’ da

Fiyat: Yok
Odaklanma : Çok yavaş
Unutmamalısın: çekim gücü yüksek hatlı telefon
En keyiflisi: Yüzmek. Güneşlenmek.
Ne zaman bırakmalı: Gerçekten çalışmak zorunda olduğunda. Yaz bitince, fırtına gelmeden:)

Kafe’ de

Fiyat: Orta
Odaklanma: Az
Unutmamalı: Kahve uzmanı olmayı.
En keyiflisi: İnsanlarla iletişim. Geçici toplantılar
Ne zaman bırakmalı: odaklanmaya ihtiyaç duyduğunuz zaman

Kütüphane’ de

Fiyat:Yok
Odaklanma: Çok yüksek
Unutmamalı: Kulaklık
En keyiflisi: Yazmak. Güzel bir mistik roman bile bulabilirsiniz.
Ne zaman bırakmalı: Bir telefon görüşmesi bekliyorsanız.

Ortak ofis

Fiyat: Orta
Odaklanma: Orta
Unutmamalı: Rezervasyon için zamanında davranmalı
En keyiflisi: Değişik bir yol
Ne zaman bırakmalı: Gizliliğe ihtiyacınız olduğu zaman

Geleneksel, klasik ofis

Fiyat: Pahalı
Odaklanma: Orta
Unutmamalısın: Duş almayı.
En keyiflisi: müşterilerle toplantı.  İşbirliği.
Ne zaman bırakmalı: Sessizlik ve sükunete ihtiyacın olduğu zaman

KadınlarArası bu konuda deneyimli ve güvenilir çözüm ortakları ile hedefli planlama gerçekleştirerek en verimli sonuca ve pazar payınızda önemli artışlara ulaşmanızı sağlar.

GOOGLE ADWORDS

Kişi başı internet kullanımının ayda 32 saat olduğu Türkiye’ de 26,5 milyon internet kullanıcısı var. • 16-74 yaş grubundaki bireylerin %34’ü internet kullanıyor ve son 3 ay içerisinde hemen her gün internete girdiği anlaşılıyor. Türkiye’de işverenlerin %66’sı ve çalışanların %56,8’sı internet kullanıcısı. • Satın alma öncesindeki aramalarda Google en güvenilir arama motoru olarak ilk sırada yer almaktadır. Ayrıca ölçümlenebilir arama motoru ve reklam yatırım geri dönüşü en yüksek mecra olduğundan reklam çalışmalarında, Google Adwords tercih edilmektedir.

Google adwords tüm dünyada ve Türkiye’ de en etkili reklam mecrasıdır.  Adwords’ de sektör bazlı sıralamada finans sektörü ilk sırayı almaktadır.  Ürünü/ markayı doğru yerde doğru hedef kitle ile karşılaştırarak reklam verene önemli avantajlar sağlar. Diğer avantajları;

* İnternetteki doğru hedef kitleye erişim
* Tıklama başı maliyet
* Reklam dışı maliyet olmaması ve bütçe kontrolü
* Daha esnek olması nedeniyle reklamın diğer mecralara göre daha kısa sürede yaratılıp, daha kısa sürede güncellenmesi.

Sizi ve bütçenizi önemseyerek, hedef kitlenizle buluşmanızı sağlayacak,  satış odaklı Google Adwords hizmetimiz için bizimle iletişime geçin.

SEO

Niçin arama optimizasyonuna ihtiyacınız var?
SEO işletmeler için hızlı bir pazarlama aracıdır. Sadece web üzerindeki görünürlüğü artırmak için değil,  her gün binlerce potansiyel müşterinizle karşılaşmanızda önemli rol oynayacak, özellikle geleneksel tanıtım araçları ile karşılaştırıldığında size önemli avantajlar sağlayacak bir çalışmadır.

E-MAİL MARKETİNG

Mailing servisleri günümüz teknolojisinde özellikle küçük işletmelerin marka     bilinci yaratmalarında önemli rol oynar.  Daha maliyetli reklam araçaları yerine güvenli ve tecrübeli KadınlarArası mailing hizmeti ile hedef kitlenize tanıtımınızı en etkin şekilde gerçekleştirebilirsiniz.

Hedef kitlenize uygun olarak hazırlanacak konular, e-posta içeriğinin tasarlanması, mailin inbox’ a gönderi yüzdesinin arttırılması, açılma yüzdesinin arttırılması konularında hizmet veriyoruz.

Online pazarlama hizmetlerimiz için:
onlinemarketing@kadinlararasi.com

Girişimcilik haftasında, bir etkinlikte paneldaşlık yaptığımız Endeavor; 2010 yılı için iş sahibi olması gereken insan kaynağı rakamını; 13.000.000 ve buna karşılık yaratılabilecek istihdam kapasitesini; 700.000 olarak açıkladı.

Bu demektir ki ekonomi ve hayat; on üç milyon – yedi yüz bin = 12.300.000 kişilik potansiyel işsize ve bunun yaratacağı sıkıntılara gebe görünüyor.

Neye göre?
‘’Maaşlı, ücretli çalışmanın tek seçenek, mecburiyet olarak kabul edildiği sisteme göre… ‘’

Oysa bir başka seçenek daha var; ‘’Kendi işini yaratmak’’.
Yeni iş alanları, iş çeşitliliği bularak ekmeğini internetten çıkarmak.

Artık ekmek taştan çıkmıyor veya aslanın midesinde kapılmayı beklemiyor.
Ticanet (ticaret ve internetin birleşimi) yapanların oluyor.

Son yılların yükselen değeri haline gelen ´´girişimciliğin´´, ´´yaratıcılığın’’ temelinde bu tartışılmaz yaşam gerçeği yatıyor… Tüm kurumların, yatırımcıların, herkesin ama herkesin ‘’yetenek, buluş’’ avında olmasını bu sebep açıklıyor… Girişmek için yaratmak, bulmak lazım!

Hal böyle iken, iş hayatına atılan gençlerin daha sadece %6 sının girişimciliği tercih ettiği ülkemizde çok yapılacak şey var. Gençleri büyük potansiyel bekliyor. Ancak, Türk girişimcilerinin; % 80´i mecburiyetten (yaşamak, para kazanmak zorunda olduğu için), sadece % 20 si fırsat/yenilik saptadığı için girişimci oluyor.

Yani bizde insanları, işsizlik, parasızlık korkusu girişimci yapıyor. Eh bu da pek hayırlı sonuçlar, başarı hikayeleri türetmiyor! Aksine; ‘’aman haaaa!!! geleceğini ateşe atma, kendi işini yapmak çok zordur, hele bizim ülkemizdeeee’’ diyicilerin ekmeğine yağ sürüyor.

Oysa kazanç; değer üretenler çoğunlukla ‘’fırsat temelli girişimcilerden’’ çıkıyor. Fırsat temelli olanlar da ihtiyaçlar için gözlemci, öğrenmeye meraklı, öğreten, buluşçu, projeci, stratejik, uzgörülü, sabırlı, cesur, tutkulu ve çok ama çok çalışkan, oluyorlar, olmalılar.

Genç iş insanlarına, işsiz olanlara kıssadan hisse; iş kaybetmeyi, parasız kalmayı beklemeden, veya bunlar oldu, olur korkusu ile kilitlenmeden, açlıktan öleceğinizi düşünmeden bu gerçekleri kabul edip, içinize sindirin ve beyninizi formatlayın. Kimse açlıktan ölmüyor! Ölmeyince de her şeye çare bulunabiliyor. Yeter ki ilerlemek isteyin.

Bugün başarıya ulaşan pek çok kişi de bu tür riskler, olumsuzluklar taşıyordu. Pek çok kişi muhtemelen sizinle benzer durumda. Hele şimdi, günümüzde… Kitleler sıkıntı ve bunalımda, herkesin tenceresinin dibi kara. İyi görünenlerdeki fark; hayata, olasılıklar yaratmalarında ve ‘’öyle değilmiş’’ gibi sağlam durup, gülümseyip, asılabilmelerinde…

Halen bir işte iseniz; ‘’Her şeye nasıl farklı bakabilirim? ‘’Ne işe yarar, ne satarak para kazanabilirim?’’ diye düşünün ve yanıtlarınızı bulun, paralel kariyer, girişim planınızın, hazırlığını yapın. Buna çok önemli iş-dışı mesai ayırın, danışmanlık alın. Tıpkı şirketler gibi, başkalarının aklını kullanın… Er veya geç, ihtiyacınız olacak. Ne kadar erken başlarsanız o kadar iyi…

Şimdi yeni ve şekillendirebileceğiniz bir gelecek var önünüzde!
Farklı bir dünya ve çözmenizi bekleyen müthiş problemler, buluşlar parlıyor ufkunuzda.
Görün onları!

‘’Nasıl bu kadar sıkı ahkam kesiyorsunuz?’’ diyebilirsiniz.

Dediniz var sayıyorum; Bu yazdıklarımın hepsini bire bir yaşadım da ondan! Aktardıklarımı aynen uyguladım da ondan böyle rahat rahat yazıyorum. Yaparken çok zorlandım, ama yazması kolay ve zevkli oluyor.

Sizlere de klavyede uçuşan parmaklarla yazacağınız ticanet faaliyetleri, başarı hikayeleri yarattıracak zorlu zamanlar dilerim:)

Ufuk TARHAN